Het aantal gebruikers van opioïden is op zeven jaar tijd met 32% toegenomen, stelt het ziekenfonds.

"Voor de behandeling van pijn bij kankerpatiënten adviseerde de Wereldgezondheidsorganisatie in 1987 al om te werken met een trappensysteem", zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. "Het startpunt is steeds klassieke pijnmedicatie als paracetamol. Indien nodig stappen artsen geleidelijk aan over naar zwaardere medicatie, waarbij opioïden de hoogste en laatste trap zijn. Opioïden in langzaam toenemende dosissen zorgen bij veel kankerpatiënten voor adequate behandeling van pijn en meer comfort."

Consensusvergadering

Het gebruik van opioïden voor de behandeling van chronische pijn bij niet-kankerpatiënten, is wetenschappelijk evenwel veel minder onderbouwd. Toch is er ook bij deze patiënten een serieuze toename, stelt de CM vast.

"Nochtans is langdurig gebruik niet zonder risico's", gaat Luc Van Gorp verder. "De verhouding tussen de risico's en de baten moet steeds zorgvuldig geëvalueerd worden."

Begin december plant het Riziv een consensusvergadering rond het rationeel gebruik van opioïden bij chronische pijn. Bedoeling is de zorgverleners te informeren over de gevaren van langdurig gebruik en richtlijnen op te stellen voor het voorschrijven van en behandelen met opioïden. Luc Van Gorp: "Opioïden kunnen soms helpen bij de behandeling van chronische pijn die niet het gevolg is van kanker, maar met grote voorzichtigheid. Ze worden het best zo kort mogelijk gebruikt en enkel bij falen van alle andere opties. De aanpak van chronische pijn mag zich nooit beperken tot behandeling met geneesmiddelen. Een globale aanpak met ook kinesitherapie, stressmanagement, slaaphygiëne of cognitieve gedragstherapie zullen veel meer effect hebben dan zomaar geneesmiddelen voorschrijven."