En dat is niet zo vanzelfsprekend meer: het maligne melanoom is de laatste jaren in opmars, onder meer door de vergrijzing, maar vooral door het onbeschermd of onvoldoende beschermd zonnen. De genezingskans is gelukkig uitstekend, maar in vergelijking met 2004 is het aantal nieuwe diagnoses in 2016 meer dan verdriedubbeld (kankerregister). Bijna vier op de tien van alle nieuwe kankerdiagnoses is huidkanker.

Laat ons toch even tijd nemen om hierbij stil te staan, gezien de preventieve oplossing vrij goed voor de hand ligt: smeren met zonnecrème van een hoge factor!

Dit thema is momenteel toch 'brandend' actueel, ook over de landsgrens. Bewijs hiervan dit recente artikel waarmee Nu.nl, de grootste nieuwssite van Nederland, mee uitpakte: 'Factor 50 zorgt voor een bruine huid'. In een interview over het belang van smeren tegen de zon zegt Noor van Oosten, arts-dermatoloog bij Meander Medisch Centrum in Amersfoort, dat je het best voor 'minstens factor 30' kiest. 'Afhankelijk van je huidtype verbrand je bij factor 8 vrij snel. Na een minuut of tien moet je dan opnieuw smeren. Dat doet niemand.' En met factor 50 worden we dus wel degelijk bruin? 'Zeker', antwoordt Van Oosten. 'Dat is een veelgehoord misverstand. Die hoge factor zegt iets over de hoeveelheid straling die de huid bereikt. En dus ook over de tijd die je in de zon kunt doorbrengen zonder te verbranden. Je huid wordt wel degelijk bruin. Doordat ze niet verbrandt, blijft ze bovendien langer en mooier bruin.'

Verklaring: er zijn twee vormen van bruinen. Snel bruinen gebeurt bij de donkerder huidtypes die na een zonnig weekend meteen een mooi kleurtje hebben. Dit komt doordat het pigment dat vooraf al in hun huid opgeslagen zat, versneld wordt vrijgezet door UVA-stralen van de zon. Traag of klassiek bruinen verloopt via de UVB-stralen, maar deze kunnen ons eveneens een verbrande huid bezorgen. UVB-licht brengt een proces op gang waarbij we nieuw pigment aanmaken. Omdat dit geleidelijk is aangemaakt, is het duurzamer en blijft het langer.

Bak het niet te bruin, deze zomer...

Dat factor 50 langer en mooier bruin geeft, is te ver gezocht, maar je bruint wel, zij het veel trager dan met pakweg factor 8, omdat je beter beschermd bent door het insmeren. Technische uitleg: factor vier blokkeert 75 procent UVB-stralen, factor vijftien 93 procent, en factor vijftig 98 procent (Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NDVV)). Dat is uiteraard in testomstandigheden. Bovendien is de werking van factor 50 wel vier tot vijf keer lager in de praktijk doordat niemand echt afdoende smeert, de laag die men zou moeten leggen moet millimeterdik zijn, in de praktijk gebeurt dit nooit.

De boodschap die iedere arts, verpleegkundige of ervaringsdeskundige in maligne melanoom zou moeten uitdragen in deze periode van het jaar: "Ga op vakantie, geniet van de zon, maar draag beschermende kledij, smeer met minstens factor 30, liever nog factor 50, best enkele keren per dag en blijf uit de zon wanneer ze in en rond het zenit staat."

Zo kunnen we met zijn allen de huidkankerincidentie in de komende jaren misschien doen dalen. Want ondanks het feit dat door de recente ontwikkelingen in behandelingen van maligne melanoom, de respons rates veel hoger liggen en de overall survival significant stijgt, is preventie toch minstens even belangrijk. Bak het dus niet te bruin, deze zomer...