...

MuZee brengt een volledig overzicht van het oeuvre van Frans Masereel (1889-1972). Naast zijn houtsneden en boekillustraties worden ook tekeningen, schetsen, aquarellen en schilderijen getoond. Zelfs een film, een heel bijzondere zelfs die hij in 1930-32 draaide samen met Berthold Bartosch, op muziek gezet door Arthur Honegger en - wat dacht u - de oorlog als thema heeft. Hoewel zijn aquarellen best wel te genieten zijn, valt toch op dat Masereel best met zwart en wit overweg kon. Dat maakt hem zelfs een voorloper van vele hedendaagse kunstenaars die een zelfde voorliefde voor zwartwit contrast etaleren, van Anselm Kiefer tot Rinus Van de Velde.De kunst als wapenHet werk van Masereel is vandaag nog bijzonder fris. Het verhaal dat hij vertelt in zijn hele oeuvre is actueler dan ooit. Van thuis uit kreeg Masereel een afkeer voor 'de bekrompenheid' van het christendom en een sympathie voor het linkse denken mee. Deze achtergrond zou zijn hele artistieke oeuvre beïnvloeden. Zijn werk heeft een uitgesproken pamflettistisch karakter.Geboren in 1889 maakte hij twee wereldoorlogen met voor- en naspel heel bewust mee. Tijdens WOI verzaakte hij aan de militaire dienstplicht en publiceerde in ballingschap oorlogstekeningen in het maandblad Les Tablettes, een spreekbuis voor het internationalistisch pacifisme, uitgegeven in Genève. Tussen de twee oorlogen reisde Masereel enkele keren naar de Sovjet-Unie. Bestempeld als marxist, vluchtte hij tijdens WOII via Parijs naar Avignon, waar hij banden had met het verzet. Masereels wapens waren echter het penseel, de pen, het potlood en de houtbeitel waarmee hij zijn houtsneden vervaardigde. Horror vacuiVlijmscherpe beelden vervaardigde hij, waarin hij de waanzin en de absurditeit van de oorlog aanklaagde. Met evenveel energie stortte hij zich ook op andere thema's, als daar zijn de hypocrisie van de kerk, het monster van de industrialisatie, de graaicultuur van het establishment, het geldbejag en de seksuele machtshonger van de bourgeoisie. Bovendien wist Masereel een stijl te hanteren die zijn striemende aanklacht nog versterkte, vol horror vacui, met veelvuldig gebruik van diagonalen.Zijn werk moet geenszins onderdoen voor dat van de Duitse kunstenaars in het genre, Max Beckmann, Otto Dix, Georges Grosz die met evenveel vitriool en elk in hun eigen stijl het oorlogsgeweld aanklaagden. Opvallend feit in de biografie van Masereel: in 1947 aanvaardde hij de opdracht om in de kunstacademie van Saarbrücken les te gaan geven aan jongeren die opgegroeid waren met de ideeën van het nationaalsocialisme en hen in de kunsten in te wijden. Op die manier bracht hij zijn pacifistische en internationalistische ideeën in praktijk.Hedendaagse protestkunstDe tentoonstelling wordt nog sterker door de verrassende confrontatie van Masereels werk met dat van hedendaagse kunstenaars uit alle continenten die elk op hun manier de kunst gebruiken als middel om hun protest te ventileren. Heel bijzonder zijn de twee wanden die in situ werden vervaardigd door de Roemeense kunstenaar, schrijver, cartoonist Dan Perjovschi die een scherp beeld van de wereld vandaag schetst, en door de Nigeriaanse kunstenares Mary Evans die diezelfde wereld eerder met een korrel zout neemt en de boodschap meegeeft dat de mens zich verder voortplant en overwint. Haar werk hangt recht tegenover het monumentale haast idyllische La Famille en Lecture (1,75m x 7m) dat Masereel schilderde voor het Belgisch paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Parijs in 1937. Zo eindigt deze gitwarte tentoonstelling toch met een sprankel hoop.Frans Masereel en hedendaagse kunst. Tot 3 september in MuZee Oostende. Open van 10u tot 18u; maandag gesloten. www.muzee.be