Philip Glass geraakte tijdens de jaren 60 van de vorige eeuw gefascineerd door de wereld van de Indische ritmes van Ravi Shankar. Hij trok ook naar Noord-Afrika en naar de Himalaya om er de lokale muziekculturen te bestuderen. Terug in New York begon hij al deze invloeden in zijn werk te integreren.

Koyaanisqatsi

Zo hanteerde hij graag de additietechniek waarbij stelselmatig nieuw materiaal aan een steeds herhaald patroon wordt toegevoegd waardoor verrassende verschuivingen ontstaan in de auditieve waarneming. Al gauw werd hij met deze repetitieve of minimalistische muziek één van Amerika's meest succesvolle componisten, denk maar aan zijn filmscore voor Koyaanisqatsi. Met zijn sobere harmonieën, de aanstekelijke melodische patronen, de hamerende ritmes en de nauwe band met het visuele (film, dans of theater) werd hij uiteindelijk wereldberoemd.

Satyagraha

Satyagraha is een opera uit 1980 waarin hij toont hoe Mahatma Gandhi's ideeën de wereld kunnen veranderen. Satyagraha betekent de kracht van de waarheid en is de leer van de geweldloze civiele weerstand tegen onrecht die Ghandi propageerde. Regisseur en choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui creëert samen met decorontwerper Henrik Ahr en kostuumontwerper Jan-Jan Van Essche een heel eigen universum waarin zowel de narratieve als de filosofische elementen verenigd worden binnen een meditatieve voorstelling. De dansers van Ballet Vlaanderen en Eastman belichamen daarin de eeuwige beweging. Muzikaal wordt Glass' minimal score tot leven gewekt door dirigent Koen Kessels.

Einstein on the Beach

In het Concertgebouw Brugge kiest men voor de concertante uitvoering van dat andere meesterwerk van Philip Glass, Einstein on the Beach. Deze 'opera' heeft geen plot en het instrumentaal ensemble bestaat uit synthesizers, houtblazers, een sopraan en een koor. Geheel in de geest van titelfiguur Albert Einstein zingt het koor enkel getallen en notennamen. Een cast met popzangeres Suzanne Vega, de Nederlandse kunstenares Germaine Kruip, Collegium Vocale Gent en Ictus presenteren het werk in Brugge.

Kritiek

Met Satyagraha en Einstein on the beach krijgen we twee belangrijke werken uit Glass' oeuvre voorgeschoteld. De ene vindt deze repetitieve klanken onweerstaanbaar en fascinerend terwijl de andere dit minimalisme leeg en vervelend vindt.

Philip Glass weerlegde de kritiek eens als volgt: "Mijn muziek is voor critici misschien te gemakkelijk, maar ze is dat zeker niet voor mezelf. De critici schrijven meestal liever iets over mijn 'domme' publiek dan over mijn muziek. Dat maakt allemaal weinig indruk op mij. Hoe het publiek luistert, weet je nooit. Iedere luisteraar brengt zijn bagage mee. Iemand met een rijke muzikale achtergrond zal die ook in mijn muziek kunnen gebruiken; iemand met weinig muzikale kennis zal mijn muziek anders moeten benaderen."

Einstein on the beach in Concertgebouw Brugge op 2 november om 19u - www.concertgebouw.be.

Satyagraha bij Opera Vlaanderen vanaf 18 november 18u30 - www.operaballet.be.

Op beide plekken worden ook heel wat context-activiteiten aangeboden rond Philip Glass.