Tofacitinib is een januskinaseremmer. Ter herinnering, januskinase (JAK) is een tyrosinekinase dat een rol speelt bij processen van celvermenigvuldiging. Tofacitinib is nog niet geregistreerd bij psoriatische artritis. In de OPAL Balance-studie werden 422 patiënten in een 2-2-2-1-1-verhouding gerandomiseerd naar tofacitinib 5 (2x/d, po, n = 107), tofacitinib 10 mg (2x/d, po, n = 104), adalimumab (40 mg s.c. om de 2 weken, n = 106) of een placebo in twee aparte groepen. De placebogroepen werden daarna behandeld met tofacitinib 5 mg (2x/d, po, n = 52) of 10 mg (2x/d, po, n = 53).

De twee primaire eindpunten van de studie waren het percentage ACR20-respons na 3 maanden en een score van invaliditeit (HAQ-DI, Health Assessment questionnaire Disability Index) zoals door de patiënt zelf gerapporteerd. De patiënten waren overwegend blank, 53,3% was van het vrouwelijke geslacht en ze waren gemiddeld 47,9 jaar oud. Ongeveer 96% kon worden geëvalueerd na 3 maanden en 88% na 12 maanden.

Positief

Het percentage ACR20-respons na 3 maanden was 61% met tofacitinib 10 mg (p < 0,0001), 50% met tofacitinib 5 mg (p ≤ 0,005), 33% in de placebogroep en 52% met adalimumab (p < 0,001). "Het was niet onze bedoeling non-inferioriteit van tofacitinib ten opzichte van adalimumab aan te tonen", zei Philip Mease. Tofacitinib had ook een beter effect op de invaliditeitsscore dan de placebo: die score daalde met 0,35 met tofacitinib 5 mg, met 0,40 met tofacitinib 10 mg en met 0,33 met adalimumab.

De verbetering werd verkregen twee weken na het begin van de behandeling. Het verschil was significant met de 3 actieve geneesmiddelen en hield aan gedurende de hele duur van de studie (12 maanden). Tussen 6 en 9 maanden behandeling werd een plateau bereikt. Na 12 maanden bedroeg het percentage ACR2-respons 68% met tofacitinib 5 mg, 70% met tofacitinib 10 mg en 60% met adalimumab. Opmerkelijk is voorts dat de patiënten die tijdens de eerste 3 maanden een placebo hadden gekregen en daarna waren overgeschakeld op tofacitinib, de curve inhaalden van de patiënten die van meet af aan een actieve behandeling hadden gekregen.

Verbetering op alle niveaus

Ook de score van uitgebreidheid van de huidletsels (PASI75) was na 3 maanden significant beter in de behandelde groepen dan in de placebogroepen. Na 6 en 12 maanden evolueerden de patiënten die aanvankelijk een placebo hadden gekregen, stilaan naar de scores die werden behaald bij de patiënten die van meet af aan een actieve behandeling hadden gekregen. Idem wat de enthesitis betreft: het verschil in Leeds Enthesitis Index voor en na behandeling bedroeg - 1,9 bij de patiënten die eerst een placebo hadden gekregen en daarna tofacitinib. Ook de dactylitis verbeterde significant. Na 12 maanden vertoonde meer dan 90% van de patiënten geen radiografische progressie.

Het aantal bijwerkingen was laag in alle groepen. 4 patiënten in de tofacitinibgroep hebben echter kanker ontwikkeld. "Bij twee patiënten werd de kanker zeer vroeg na het starten van de behandeling vastgesteld: na 1 en na 11 dagen. Dat waren waarschijnlijk tumoren die niet waren gediagnosticeerd bij de inclusie", legde Philip Mease uit. Bij de andere twee patiënten is de kanker veel later ontstaan, na respectievelijk 103 en 232 dagen. Verder onderzoek is wenselijk om dat punt op te helderen en ook om na te gaan welke patiënten de meeste baat vinden bij zo'n behandeling. Het is immers niet zeker dat tofacitinib geschikt is voor alle patiënten.

Mease PJ et al. Efficacy and safety of tofacitinib, an oral janus kinase inhibitor, or adalimumab in patients with active psoriatic arthritis and an inadequate response to conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (csdmards): a randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. EULAR 2017 Abstract# OP0216