Volgens de studie loop je minder risico als je een bar of een restaurant bezoekt of er werkt, dan op kantoor en loop je meer risico in het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Zweden dan in Cyprus en Griekenland. Conclusie: je bent maar beter ober in een Londense pub of verkoper van smorrebrod in Stockholm dan belastinginspecteur in de Financietoren in Brussel.

De studie werd uitgevoerd door vorsers van het prestigieuze Imperial London College in de 28 landen van Europa, die allemaal wetten voor rookverbod hebben uitgevaardigd om werknemers te beschermen tegen de kwalijke gevolgen van passief roken. Om het effect van de wetten op passief roken te evalueren, hebben onze collega's de resultaten geanalyseerd van een grote steekproef die in twee fasen werd uitgevoerd bij 55.000 Europese burgers: een eerste steekproef in 2009 en een tweede in 2014.

Tussen 2009 en 2014 hebben veel landen restrictievere antitabakwetten uitgevaardigd, die ook gelden voor bars, restaurants en alle arbeidsplaatsen. In 2009 verklaarde 45,1% van de respondenten blootgesteld te zijn aan passief roken in bars. In 2014 was dat nog maar 25,1%, dus een daling met bijna 50%. In restaurants klaagde 30,2% van passief roken in 2009 tegenover 11,8% in 2014, dus 60% minder.

In de horecasector zijn de zaken dus duidelijk verbeterd, maar werknemers die op een kantoor of in een magazijn of fabriek werken, doen niet mee aan het feestje. In 2009 verklaarde 23,8% dat ze moesten werken in de rook van anderen en in 2014 was dat 27,5%.

Je had een daling verwacht. Niet dus. Waarom? Gewoonweg omdat de wetten met betrekking tot rookverbod niet strikt worden toegepast in bars en restaurants, ook al dreigen ze dan te worden beboet of bij herhaalde inbreuken zelfs te worden gesloten. In ondernemingen en kantoren, waar de noodzaak tot goede en kalme relaties op het werk de strikte toepassing van de wet compliceren, worden nagenoeg geen controles uitgevoerd of boetes opgelegd. Je kan moeilijk in een hecht team werken als je een collega verklikt die daarvoor een blaam of een boete krijgt. Helaas worden beleefdheid en de regels van goed samenleven, leven en laten leven vaak met de voeten getreden.

Dat alles bewijst dat er nog werk aan de winkel is en dat de schroeven moeten worden aangedraaid. We mogen immers niet uit het oog verliezen dat passief roken het risico op CVA, infarct en longkanker verhoogt en wereldwijd 600.000 dodelijke slachtoffers per jaar maakt. Werken is gezond ... Ik laat de wetgevers en de gezondheidsautoriteiten even nadenken over die cijfers.

Ref.: Session "Passive smoking and epidemiology", PA1252, ERS 2017, Milaan, 10/09/2017.