...

Het cohortonderzoek URBAN, dat dit jaar is gepresenteerd op het congres van de EACS in Londen, is de eerste studie die prospectief gegevens in de reële wereld heeft verzameld over de virologische werkzaamheid, de veiligheid, de ervaring van de patiënten en de metabole impact van een tweevoudige combinatietherapie met dolutegravir en lamivudine. De studie is gestart in november 2018 en zal drie jaar duren. Op het congres zijn de resultaten na een jaar gepresenteerd over 367 patiënten in 19 centra die deelnemen aan het URBAN-cohortonderzoek (overwegend mannen (93,4%), gemiddelde leeftijd 47 jaar). 91,5% had al een behandeling gekregen en 8,5% nog niet. De tweevoudige combinatietherapie dolutegravir/lamivudine werd dus vooral als tweedelijnstherapie gegeven na een klassieke drievoudige combinatietherapie gedurende gemiddeld zeven jaar, hoofdzakelijk DTG/3TC/ABC (44%) en DTG + FTC/TAF (12,6%). Bij bijna een derde van de patiënten diende de behandeling drie keer of vaker te worden veranderd. Aangezien de studie is gestart in november 2018 en de combinatie dolutegravir/lamivudine in één tablet pas in juli 2019 in de handel is gebracht, is bijna de helft van de patiënten de behandeling gestart met twee tabletten (en daarna zijn ze overgeschakeld op de gecombineerde tablet).Virologische werkzaamheid en veiligheidNa een follow-up van een jaar was de viruslast onmeetbaar laag (< 50 kopieën/ml) bij 92,9% van de patiënten die voordien al een behandeling hadden gekregen, en bij 93,3% bij de patiënten die voordien nog geen behandeling hadden gekregen. Slechts drie patiënten die al een behandeling hadden gekregen, hebben de behandeling onderbroken wegens virologische redenen en dat op initiatief van de onderzoekers, hoewel de viruslast < 200 kopieën/ml was. Tijdens het eerste jaar van de follow-up is geen enkele resistentie opgedoken. Wat de veiligheid betreft, hebben 18 patiënten (4,9%) 23 niet-ernstige graad 1/2-bijwerkingen gerapporteerd, hoofdzakelijk een depressieve toestand, slaapproblemen en hoofdpijn. Bij de patiënten die al een behandeling hadden gekregen, is het gewicht met 1,4 kg gestegen en bij de patiënten die nog geen behandeling hadden gekregen, met 2 kg.Waarom van behandeling veranderen?De belangrijkste redenen waarom patiënten die een drievoudige combinatietherapie kregen, zijn overgeschakeld op een tweevoudige combinatietherapie, waren de voorkeur voor een lichtere behandeling (31,2%) en bijwerkingen van de vorige antiretrovirale behandeling (20%). Bij de patiënten die nog geen behandeling hadden gekregen en bij wie is beslist om te starten met een tweevoudige combinatietherapie, is dat gedaan wegens een voorkeur voor een lichtere combinatietherapie (45,2%) en het gebruiksgemak (16,1%).Ervaring van de patiëntenWat vinden de patiënten die van een drievoudige combinatietherapie zijn overgeschakeld op een tweevoudige combinatietherapie, er zelf van? Om dat te onderzoeken, hebben de vorsers angst en stress in samenhang met de symptomen geëvalueerd met de HIV-SDM (Symptoms Distress Module), die 20 items telt (score van 0 tot 80). Na een jaar was die score gedaald van 12 naar 8, dus een significante vermindering van stress en angst als gevolg van de symptomen.De tevredenheid over de behandeling werd geëvalueerd met de HIV-TSQ (Treatment Satisfaction Questionnaire). Na een jaar was de HIV-TSQ-score gestegen van 56 naar 59, wat erop wijst dat de patiënten meer tevreden zijn over de nieuwe behandeling en dus meer tevreden zijn over een tweevoudige combinatietherapie dan over de vroegere klassieke drievoudige combinatietherapie.Ref.: Scholten S. et al. PE2/52, EACS 2021, Londen.