Wat is een "MammaPrint"? Dit is een test die heel specifiek genen onderzoekt bij een borsttumor, waarvan tijdens de ingreep een biopsie wordt genomen die naar een labo wordt opgestuurd, die aangeeft en berekent hoe groot het risico is op uitzaaiingen. Dat is de MammaPrint-index.

Deze index is van zeer groot belang voor de behandelende arts om te weten of er verder in de behandeling chemo- en hormoontherapie dient te gebeuren of alleen hormoontherapie. De voorwaarde hiervoor is dat er in een vroeg stadium een invasief borstcarcinoom wordt vastgesteld dat niet groter is dan 5 cm, en er tijdens de afname van het biopt of tijdens de operatie niet meer dan 3 aangetaste lymfeklieren worden gevonden.

Het labo bepaalt of er een "Laag Risico" of een "Hoog Risico" is op uitzaaiingen, en dus of er een hoog of een laag risico bestaat dat de kanker terugkomt en zich verder verspreidt naar andere delen van het lichaam.

Het is niet meer verantwoord en niet meer evidence-based om de MammaPrint niet uit te voeren

De MammaPrint is geen behandeling maar een zeer belangrijke diagnostische test die essentieel is voor het verdere behandelingsplan met de bepaling of er al dan niet chemotherapie en hormoontherapie dan wel alleen hormoontherapie dan wel helemaal geen hormoontherapie moet volgen.

De behandelende arts kan aldus voor zijn behandelingsplan naast de klassieke klinisch pathologische factoren zoals leeftijd, tumorgrootte, status van de lymfeklieren en de hormoongevoeligheid, nu ook, dankzij de MammaPrint zich baseren op de verschillen in de genen. Helaas wordt deze test (nog) niet terugbetaald in België, wat wel het geval is o.a. in Nederland. De test kan aangevraagd worden door de arts in Nederland en kost 3.000 euro. Dit is echter voor heel wat vrouwen een (te) grote financiële drempel om de test te laten uitvoeren. Zo komt het dat er in ons land zeer veel vrouwen zijn met borstkanker die nog chemotherapie zullen krijgen en bij wie het eigenlijk niet noodzakelijk is en de nabehandeling zou kunnen beperkt blijven tot alleen hormoontherapie of zelfs dat niet.

Interessant en uniek in het onderzoek hierbij is de MINDACT-studie. MINDACT staat voor Microarray In Nodo-negative and 1 to 3 positive lymphe node Disease may Avoid Chemo Therapie. De studie liep van 2007 tot 2011 bij 6.693 patiënten met borstkanker in een vroeg stadium, en dit in 112 centra in 9 Europese landen. De resultaten waren verbluffend. Bij 46% van de patiënten met een "Hoog Risico" die eerder in aanmerking kwamen voor chemotherapie was dit nu niet meer nodig. 94% van de patiënten met klinisch hoog risico bleken na de MammaPrint een "Laag Risico" te hebben en hadden bijgevolg ook geen chemotherapie nodig. Samen waren dat voor Nederland op jaarbasis 2.500 vrouwen die normaal chemotherapie zouden krijgen, bij wie dit nu niet meer nodig bleek.

Onbegrijpelijk dat er sinds het verschijnen van de Mindact-studie in juni 2017, nog steeds geen terugbetaling is in België

Als 94 tot 97% van de "Laag Risico"-patiënten geen chemotherapie meer moeten krijgen zullen deze eveneens gespaard blijven van onnodige bij- en nevenwerkingen van chemo zoals haarverlies, misselijkheid, vermoeidheid, en concentratiestoornissen. Op het totaal van alle borstkankers zou er bij meer dan 50% geen chemotherapie meer noodzakelijk zijn.

In België zouden minstens jaarlijks 600 à 700 patiënten geen chemotherapie hoeven te krijgen. Met de wetenschap dat chemotherapie en al wat daar mede gepaard gaat ongeveer 30.000 euro per patiënt bedraagt, betekent dit een mogelijke besparing van om en bij de 20 miljoen euro voor het Riziv, wat gerust de terugbetaling zou kunnen verantwoorden.

Onbegrijpelijk dat er sinds het verschijnen van de Mindact-studie in juni 2017, nog steeds geen terugbetaling is in België, hoewel het aanvraagdossier blijkbaar reeds geruime tijd is ingediend bij het Riziv. Heel wat pijn en ellende en ziektekosten zouden hierdoor kunnen bespaard worden. Welke factoren hier een belemmerende factor zijn, daar hebben we het raden naar, maar zeker is dat het bevragen van diverse experten ter zake, het lobbyen van de industrie en zeker van de farma-industrie en een logge administratie hier zeker afremmend kunnen zijn.

Vandaar mijn dringende oproep tot terugbetaling van deze superbelangrijke test, de MammaPrint, bij de diagnose van het type van een borstcarcinoom. Het is volgens de huidige stand van de wetenschap niet meer verantwoord en niet meer evidence-based om deze MammaPrint niet uit te voeren. Meer dan de helft van onze borstkankerpatiënten hoeven geen chemotherapie.

De terugbetaling door de overheid zou een enorme levenskwaliteitverbetering inhouden voor het leven van de vele betrokken borstkankerpatiënten, terwijl het tezelfdertijd een enorme besparing kan betekenen voor de overheid. Het is ten slotte ook voor de betrokken behandelende artsen frustrerend als ze tegen hun zin nog voor een dure en onnodige chemotherapie moeten opteren en aldus discriminerend begoede patiënten een betere therapie geven dan de minder begoeden voor wie de test momenteel onbetaalbaar blijkt.