Dit jaar zal Wegovy® op de Belgische markt komen. Dit geneesmiddel heeft hetzelfde werkingsmechanisme als het veelbesproken Ozempic®, met als verschil dat Wegovy® wel geregistreerd is voor de behandeling van obesitas.

We delen het standpunt van de Belgische Vereniging voor de Studie van Obesitas (BASO) dat medicatie een waardevolle aanvulling kan zijn op de klassieke behandeling bij personen met een BMI ≥ 30 of een BMI ≥ 27 en een aan obesitas gerelateerde aandoening. Wie aan obesitas lijdt komt immers niet altijd tot voldoende resultaat met aanpassing van de eet- en leefstijl alleen. Medicatie kan helpen om (extra) gewichtsverlies te bekomen en om het effect van leefstijlaanpassingen te ondersteunen.

Maar met medicatie alleen wordt niet het gewenste resultaat bereikt. Mocht er dus ooit een terugbetaling komen van deze obesitasmedicatie zonder terugbetaling van de begeleiding door een diëtist, dan zou dat onbegrijpelijk, zelfs onaanvaardbaar, zijn. Beide moeten hand in hand gaan.

Ook door de BASO wordt een medicamenteuze behandeling uitsluitend aanbevolen als onderdeel van een multidisciplinaire behandeling waarbij aandacht geschonken wordt aan voedingsadvies, lichaamsbeweging en gedragsverandering. Een volwaardige voeding van bij de start van de behandeling is zeer belangrijk om voedingstekorten en spierverlies te voorkomen en kan maagdarmklachten die vaak gepaard gaan met deze medicatie beperken.

In bijna alle studies die uitgevoerd werden om de veiligheid en effectiviteit van Wegovy® (en Ozempic®) te onderzoeken, werd het toedienen ervan trouwens ook gecombineerd met een matig energiebeperkt dieet en/of met leefstijlbegeleiding door een erkend diëtist[i] [ii]. Het effect van medicatie zonder voedingsadvies of begeleiding werd dus nog onvoldoende aangetoond.

Uit deze studies bleek ook dat de medicatie lang dient genomen te worden voor voldoende effect (meer dan een jaar) én dat het gewicht meestal weer toeneemt na het stopzetten van de medicatie. Gewichtsbehoud is enkel mogelijk wanneer ondertussen de leefstijl voldoende is verbeterd. Bij de meesten mensen is die leefstijlinterventie onder begeleiding van een diëtist dus essentieel.

Het lijkt ons dan ook de hoogste tijd om dit gezondheidsprobleem op gepaste wijze aan te pakken. Er moet maximaal ingezet worden op preventie én op (vroegtijdige) behandeling. Het zorgtraject voor kinderen en jongeren met overgewicht en obesitas is daarom een goed initiatief.

Wij pleiten voor terugbetaling van obesitasmedicatie, enkel en alleen in combinatie met terugbetaalde begeleiding door een erkend diëtist

Maar ook volwassenen met obesitas zouden toegang moeten hebben tot multidisciplinaire zorg en daarin schiet ons land voorlopig nog steeds tekort. De opmars van diabetes type 2, een obesitasgerelateerde aandoening, toont dat aan.

Er is ook nood aan een andere visie en benadering in de (huis)artsenpraktijk. In hun opleiding komt een gezonde leefstijl als onderdeel van de preventie en behandeling van gezondheidsproblemen veel te beperkt aan bod.

Er is nog steeds een te eenzijdige focus op medicatie. We merken dat artsen en artsen in opleiding te weinig kennis hebben op gebied van voeding. Ze zijn zich hiervan ook bewust en vooral de jongere generatie ziet het als een serieuze tekortkoming.

Nochtans zijn huisartsen het best geplaatst om voedingsproblemen tijdig te herkennen en om hun patiënten te informeren en motiveren tot een gezondere eet- en leefstijl. Maar hiervoor moeten artsen zelf ook overtuigd zijn van de meerwaarde ervan.

Met een ruimere voedingskennis zouden artsen beseffen dat een gezonde eet- en leefstijl een integraal deel is van de zorg en beter inzien wanneer doorverwijzen naar andere zorgverleners zoals de diëtist nodig is.

Een op de tien volwassen Vlamingen heeft diabetes, van wie meer dan 90% diabetes type 2. Daarnaast blijkt uit het gezondheidskompas dat meer dan 30% van de 45-plussers een verhoogd risico heeft om de ziekte binnen de 10 jaar te ontwikkelen. Diabetes type 2 kan voor meer dan de helft voorkomen worden via een gezonde leefstijl en beperkt gewichtsverlies indien nodig. De meerderheid van de patiënten heeft overgewicht of obesitas. Preventie en vroegtijdige behandeling kan de negatieve impact op de levenskwaliteit en op diabetesgerelateerde gezondheidsproblemen beperken.

Met een ruimere voedingskennis zouden artsen beseffen dat een gezonde eet- en leefstijl een integraal deel is van de zorg

Ook op gezondheidseconomisch vlak is er een duidelijk positief effect aangetoond. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke erkent dat obesitas een chronische ziekte is die net als alle andere chronische ziektes de beste en vooral de juiste en betaalbare zorg verdient.

Samen met het RIZIV werden er de laatste jaren al heel wat stappen in de goede richting gezet. Maar. er is echter nog een lange weg te gaan en de tijd dringt!

Daarom doen we een oproep aan (huis)artsen en aan onze politici en beleidsmakers om hier werk van te maken. Niet-medicamenteuze behandelingen, zoals leefstijlinterventies, zijn kosteneffectief op korte termijn en vooral essentieel voor effect op langere termijn. Dure medicamenteuze behandelingen zijn enkel effectief als ze jarenlang, misschien zelfs levenslang, worden gevolgd.

Daarom pleiten wij voor een (gedeeltelijke) terugbetaling van obesitasmedicatie, enkel en alleen in combinatie met een (volledig) terugbetaalde begeleiding door een erkend diëtist.

[i] Qin W, Yang J, Deng C, Ruan Q, Duan K. Efficacy and safety of semaglutide 2.4 mg for weight loss in overweight or obese adults without diabetes: An updated systematic review and meta-analysis including the 2-year STEP 5 trial. Diabetes Obes Metab. 2023; 1-13. doi:10.1111/dom.15386

[ii] Deng Y, Park A, Zhu L, Xie W, Pan CQ. Effect of semaglutide and liraglutide in individuals with obesity or overweight without diabetes: a systematic review. Therapeutic Advances in Chronic Disease. 2022;13. doi:10.1177/20406223221108064

Dit jaar zal Wegovy® op de Belgische markt komen. Dit geneesmiddel heeft hetzelfde werkingsmechanisme als het veelbesproken Ozempic®, met als verschil dat Wegovy® wel geregistreerd is voor de behandeling van obesitas. We delen het standpunt van de Belgische Vereniging voor de Studie van Obesitas (BASO) dat medicatie een waardevolle aanvulling kan zijn op de klassieke behandeling bij personen met een BMI ≥ 30 of een BMI ≥ 27 en een aan obesitas gerelateerde aandoening. Wie aan obesitas lijdt komt immers niet altijd tot voldoende resultaat met aanpassing van de eet- en leefstijl alleen. Medicatie kan helpen om (extra) gewichtsverlies te bekomen en om het effect van leefstijlaanpassingen te ondersteunen. Maar met medicatie alleen wordt niet het gewenste resultaat bereikt. Mocht er dus ooit een terugbetaling komen van deze obesitasmedicatie zonder terugbetaling van de begeleiding door een diëtist, dan zou dat onbegrijpelijk, zelfs onaanvaardbaar, zijn. Beide moeten hand in hand gaan.Ook door de BASO wordt een medicamenteuze behandeling uitsluitend aanbevolen als onderdeel van een multidisciplinaire behandeling waarbij aandacht geschonken wordt aan voedingsadvies, lichaamsbeweging en gedragsverandering. Een volwaardige voeding van bij de start van de behandeling is zeer belangrijk om voedingstekorten en spierverlies te voorkomen en kan maagdarmklachten die vaak gepaard gaan met deze medicatie beperken. In bijna alle studies die uitgevoerd werden om de veiligheid en effectiviteit van Wegovy® (en Ozempic®) te onderzoeken, werd het toedienen ervan trouwens ook gecombineerd met een matig energiebeperkt dieet en/of met leefstijlbegeleiding door een erkend diëtist[i] [ii]. Het effect van medicatie zonder voedingsadvies of begeleiding werd dus nog onvoldoende aangetoond. Uit deze studies bleek ook dat de medicatie lang dient genomen te worden voor voldoende effect (meer dan een jaar) én dat het gewicht meestal weer toeneemt na het stopzetten van de medicatie. Gewichtsbehoud is enkel mogelijk wanneer ondertussen de leefstijl voldoende is verbeterd. Bij de meesten mensen is die leefstijlinterventie onder begeleiding van een diëtist dus essentieel. Het lijkt ons dan ook de hoogste tijd om dit gezondheidsprobleem op gepaste wijze aan te pakken. Er moet maximaal ingezet worden op preventie én op (vroegtijdige) behandeling. Het zorgtraject voor kinderen en jongeren met overgewicht en obesitas is daarom een goed initiatief. Maar ook volwassenen met obesitas zouden toegang moeten hebben tot multidisciplinaire zorg en daarin schiet ons land voorlopig nog steeds tekort. De opmars van diabetes type 2, een obesitasgerelateerde aandoening, toont dat aan.Er is ook nood aan een andere visie en benadering in de (huis)artsenpraktijk. In hun opleiding komt een gezonde leefstijl als onderdeel van de preventie en behandeling van gezondheidsproblemen veel te beperkt aan bod. Er is nog steeds een te eenzijdige focus op medicatie. We merken dat artsen en artsen in opleiding te weinig kennis hebben op gebied van voeding. Ze zijn zich hiervan ook bewust en vooral de jongere generatie ziet het als een serieuze tekortkoming. Nochtans zijn huisartsen het best geplaatst om voedingsproblemen tijdig te herkennen en om hun patiënten te informeren en motiveren tot een gezondere eet- en leefstijl. Maar hiervoor moeten artsen zelf ook overtuigd zijn van de meerwaarde ervan. Met een ruimere voedingskennis zouden artsen beseffen dat een gezonde eet- en leefstijl een integraal deel is van de zorg en beter inzien wanneer doorverwijzen naar andere zorgverleners zoals de diëtist nodig is.Een op de tien volwassen Vlamingen heeft diabetes, van wie meer dan 90% diabetes type 2. Daarnaast blijkt uit het gezondheidskompas dat meer dan 30% van de 45-plussers een verhoogd risico heeft om de ziekte binnen de 10 jaar te ontwikkelen. Diabetes type 2 kan voor meer dan de helft voorkomen worden via een gezonde leefstijl en beperkt gewichtsverlies indien nodig. De meerderheid van de patiënten heeft overgewicht of obesitas. Preventie en vroegtijdige behandeling kan de negatieve impact op de levenskwaliteit en op diabetesgerelateerde gezondheidsproblemen beperken. Ook op gezondheidseconomisch vlak is er een duidelijk positief effect aangetoond. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke erkent dat obesitas een chronische ziekte is die net als alle andere chronische ziektes de beste en vooral de juiste en betaalbare zorg verdient. Samen met het RIZIV werden er de laatste jaren al heel wat stappen in de goede richting gezet. Maar. er is echter nog een lange weg te gaan en de tijd dringt! Daarom doen we een oproep aan (huis)artsen en aan onze politici en beleidsmakers om hier werk van te maken. Niet-medicamenteuze behandelingen, zoals leefstijlinterventies, zijn kosteneffectief op korte termijn en vooral essentieel voor effect op langere termijn. Dure medicamenteuze behandelingen zijn enkel effectief als ze jarenlang, misschien zelfs levenslang, worden gevolgd. Daarom pleiten wij voor een (gedeeltelijke) terugbetaling van obesitasmedicatie, enkel en alleen in combinatie met een (volledig) terugbetaalde begeleiding door een erkend diëtist.[i] Qin W, Yang J, Deng C, Ruan Q, Duan K. Efficacy and safety of semaglutide 2.4 mg for weight loss in overweight or obese adults without diabetes: An updated systematic review and meta-analysis including the 2-year STEP 5 trial. Diabetes Obes Metab. 2023; 1-13. doi:10.1111/dom.15386[ii] Deng Y, Park A, Zhu L, Xie W, Pan CQ. Effect of semaglutide and liraglutide in individuals with obesity or overweight without diabetes: a systematic review. Therapeutic Advances in Chronic Disease. 2022;13. doi:10.1177/20406223221108064