...

Cervixkankerpreventie wordt - zeker in Vlaanderen - nog steeds tot het takenpakket van huisartsen gerekend. 'Elke huisartsenpraktijk moet uitstrijkjes kunnen afnemen', zegt een aanbeveling van Domus Medica uit 2011. Maar dat belet niet dat huisartsen tegen sneltempo terrein verliezen ten voordele van gynaecologen.Negen op tienNieuwe cijfers, die getoond werden op een congres over pathologie in Gent (1), wijzen uit dat specialisten hun aandeel jaar na jaar zien toenemen. Gynaecologen nemen nu al ruim negen op de tien cervixuitstrijkjes voor hun rekening. Tel daar nog een klein percentage uitgevoerd door chirurgen en gynaecologen in opleiding bij, en 91,2% van de afnames voor cervixkankerscreening komt op het conto van specialisten (zie figuur).Kijk je naar de absolute cijfers, dan was er een stijging van het aantal uitstrijkjes tot 2008, daarna gaat de trend in dalende lijn. De verklaring voor de trendbreuk vanaf 2009 ligt voor de hand: dat jaar is de regel ingevoerd dat het cervixuitstrijkje nog maar ééns om de twee jaar wordt terugbetaald. Voordien was er geen limiet. Vanaf 2013 geldt overigens een drie-jaren-interval als regel.In de loop der jaren zagen de huisartsen hun aandeel in het totale aantal uitstrijkjes sterk teruglopen. Van de 960.077 screenings in 1995 werden er 177.389 uitgevoerd door huisartsen (18,5%). Specialisten namen de overige 782.688 screenings voor hun rekening. Zeventien jaar later, in 2012, stond de teller in het totaal op 822.425 uitstrijkjes, waarvan nog maar 72.287 door huisartsen (8,8%) en 750.138 door specialisten.Van 18,5 naar 8,8% in minder dan 20 jaar, waar gaat dit eindigen? "De vraag is of het überhaupt nog mogelijk is voor huisartsen om die afkalving stop te zetten, laat staan om te keren" zegt dokter Marc Moens (Bvas), die de cijfers naar voren bracht.De Vlaamse gemeenschap startte in augustus een campagne om vrouwen tussen 25 en 64 aan te sporen om zich te laten screenen op cervixkanker. Maar de epidemiologen verwachten weinig heil van zo'n initiatief. De verwachte respons is maar 3%.Meningen verdeeldWat moet er dan wel gebeuren om het terreinverlies te stoppen? "De huisartsen moeten zelf actief aan preventieve geneeskunde doen, bijvoorbeeld via hun 'GMD plus', dat nu nog te weinig wordt gebruikt", vindt dr. Moens.Gynaecoloog Johan Van Wiemeersch zegt niet verbaasd te zijn over de cijfers. "Alles wat in de genitale sfeer ligt, is steeds minder het onderwerp van een bezoek aan de huisarts."Huisarts Maaike Van Overloop ziet dat helemaal anders. Zij verwacht een kentering en ziet vooral bij jonge huisartsen een groeiende interesse voor preventieve kankerscreening bij vrouwen.(1) 4th Belgian Week of Pathology