In de New England Journal of Medicine verscheen onlangs een uitstekend gedocumenteerde publicatie met de veelzeggende titel: 'The Imperative for Climate Action to Protect Health' (1). Jongeren komen dus terecht op straat. Ze komen op voor hun toekomstige gezondheid en die van hun kinderen.

De realiteit van de klimaatverandering kan niet langer ontkend worden. De dodelijke effecten van extreme weerfenomenen, bosbranden en overstromingen zijn heel zichtbaar in het nieuws - al worden ze snel weer vergeten.

Maar de echt grote bedreiging voor de gezondheid van burgers is minder zichtbaar. Ze wordt veroorzaakt door hittestress, slechte luchtkwaliteit, verminderde waterkwaliteit en -hoeveelheid, bedreigde voedselvoorziening en voedselveiligheid, gewijzigde ecologie en vlottere overdracht van ziekten door insecten alsook door socio-economische effecten van klimaatverandering. Vooral mensen in economisch zwakke regio's zullen het slachtoffer worden, maar op termijn is niemand gevrijwaard.

Jongeren komen terecht op straat. Ze komen op voor hun toekomstige gezondheid en die van hun kinderen

Naast de fysieke gezondheid is ook de mentale gezondheid bedreigd. Er komt meer migratie en ook conflictsituaties nemen toe waardoor het mentale welzijn van velen onder druk komt te staan.

Natuurlijk kan men stellen dat de schaal van de klimaatverandering te groot is om daar als artsen op te kunnen wegen. Ik ben het daar niet mee eens. Toen duidelijk werd dat roken slecht is voor de gezondheid, hebben artsen het voortouw genomen door de burgers te informeren, door zelf het goede voorbeeld te geven en door mee te lobbyen tegen de machtige tabaksindustrie.

Nu duidelijk is dat de klimaatverandering jaarlijks 500.000 dodelijke slachtoffers kan eisen, moeten wij artsen opnieuw onze verantwoordelijkheid nemen. Als we deze catastrofe willen vermijden, moet de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 halveren en volledig verdwijnen tegen 2040.

Als artsen zijn we goed geplaatst en moreel verplicht om niet aan de zijlijn te blijven staan

We moeten de beschikbare informatie over de gezondheidsrisico's delen met de burgers, studenten en met de politiek. We moeten zelf het goede voorbeeld geven door onze gezondheidszorg-infrastructuur klimaatneutraal te maken, en we moeten mee lobbyen om de politiek meer doortastende maatregelen te laten nemen om onze planeet voor de toekomst te vrijwaren.

Als artsen zijn we goed geplaatst en moreel verplicht om niet aan de zijlijn te blijven staan. We willen niet alleen ziektes behandelen, we willen ook ziektes voorkomen. Bijvoorbeeld door ons te mengen in het debat over klimaatverandering.

De oplossingen voor de broeikasgassen zijn reduceren, innoveren en absorberen. Uitstoot reduceren en investeren in innovatie om naast de huidige klimaatneutrale technologie nieuwe technologie te ontwikkelen om aan onze energiebehoefte te voldoen en het te veel aan broeikasgassen te absorberen en elimineren.

Daarom roep ik artsen en gezondheidswerkers op om zich duidelijk uit te spreken voor het klimaat. Laat je horen op sociale media en laat zien dat wij ook #doctors4climate zijn.

(1) Andy Haines, M.D., and Kristie Ebi, M.P.H., PhD. The Imperative for Climate Action to Protect Health. N Engl J Med 2019; 380: 236-73.