De plechtige feestviering van de Orde had plaats in de Aula Academica van de universiteit maar die was te klein voor de meer dan 500 gegadigden. De twee gastsprekers kwamen beiden van UGent. De decaan van de faculteit, Piet Hoebeke, trok met zijn gekend enthousiasme de klimaatkaart, mét wetenschappelijke onderbouwing. De rector Rik Van de Walle beklemtoonde als wetenschapper de rol van arts én universiteit in een samenleving: open en kritisch, geëngageerd en onafhankelijk. De samenwerking tussen de Orde en de Universiteit is in Oost-Vlaanderen nog nooit zo goed geweest. Het Gents Universitair Koor zorgde voor het muzikale intermezzo en onderscheidde zich uitmuntend met popliederen waaronder een koorbewerking uit Abbey Road van de Beatles, 50 jaar jong.

Tijdens dit jaarlijkse evenement zonder plechtstatig vestiment, worden de artsen die 50 jaar geleden afstudeerden in de bloemetjes gezet en geven zij de symbolische fakkel door aan de nieuwe, jonge garde. De geschiedenis van die woelige, cruciale jaren 1960-1970 van de Orde toen zij (af)studeerden kwam niet aan bod. De recente toenaderingen en oplossingen, geïnitieerd door de vorige voorzitter Michel Bafort in 2014, tussen vroegere betaalstakers en de Orde ook niet. Moet dat wel op een feestviering? Als men uit de geschiedenis wil leren en de maatschappelijke taak van artsen erkent en wil benadrukken zou ik daar positief op ingaan...

1969 was het jaar dat het KB 79 betreffende de Orde der Geneesheren (BS 14-11-1967) van kracht werd en de eerste verkiezingen van de provinciale raden ingericht moesten worden. Dat KB, samen met KB 78 op de uitoefening van de gezondheidsberoepen, zou in de voorbije legislatuur grondig hervormd worden. De 'Orde der Geneesheren' zou zelfs afgeschaft worden of op zijn minst van zijn functie van tuchtrecht onttrokken. Het KB 78 is ondertussen vervangen door de wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen, gecoördineerd op 10 mei 2015 en de 'kwaliteitswet' inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg van 22 april 2019 (welke in werking zal treden 1 juli 2021). Het KB 79 is onveranderd gebleven ondanks de gedreven inzet van de minister, collega-huisarts Maggie De Block. Het heeft niet mogen zijn, tenzij dat 'geneesheren' vervangen zijn door 'artsen'...

Van een Hoge Raad naar Nederlands of Fins model, met een onafhankelijk interdisciplinair tuchtrecht, is spijtig genoeg nog geen sprake

Ondertussen had de Orde zelf voorstellen gedaan in 2015, een 'nieuwe' codex opgesteld in 2018 en een aangepast ontwerp op tafel gelegd. Het waren belangrijke redenen voor de betaalstakers om hun lidgeld weer te betalen.

Terwijl ik dit schrijf, verschijnt er een nieuwe opiniebijdrage van Herman Nys online waarin hij zich afvraagt waarom de Federale Ombudsdienst Patiëntenrechten pleit voor een dringende oprichting van een Orde van tandartsen: 'De Orde der artsen is (nog) geen orde in de moderne betekenis van het woord. Het parlement is duidelijk verdeeld over deze kwestie. De ombudsdienst verwijst naar een wetsvoorstel dat tijdens de afgelopen legislatuur werd ingediend met het oog op de oprichting van een Vlaamse Orde van tandartsen. Maar tijdens die legislatuur werd evengoed een wetsvoorstel ingediend om de Orde der artsen en van apothekers op te heffen.'

'Wordt vervolgd' zou een goede afsluiter kunnen zijn in de mallemolen rond het bestaan, de functie, het nut, de meerwaarde van een Orde waarvan het eerste wetsvoorstel ter afschaffing al dateert van 1974. Toen al vroeg men een Hoge Raad voor Deontologie en de erkenning van patiëntenrechten. Die rechten zijn ondertussen bijna allemaal erkend en zitten grotendeels vervat in de nieuwe code. Van een Hoge Raad naar Nederlands of Fins model, met een onafhankelijk interdisciplinair tuchtrecht is spijtig genoeg nog geen sprake.

Als betaalstaker uit de jaren 1980, als positief hervormend lid van de provinciale raad van Oost-Vlaanderen in 2012-2018, als kritisch denker wil ik me blijven inzetten voor een echte verandering, samen met deze nieuwe lichting artsen. Voor een tuchtrecht dat ook preventief en bemiddelend, ondersteunend kan werken. Met daarnaast en samenwerkend een 'Vlaamse Federatie ter bevordering van de Geneeskunst en de gezondheidszorg' naar analogie van de 'Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst'. Een uitdagende inzet?