Goed voor de mentale gezondheid is dat niet. Veel mensen hebben moeite met de donkere dagen, en ervaren meer stress- en slaapproblemen. De schuldige is het gebrek aan daglicht. Wie de hele dag op kantoor werkt, ziet niet altijd even veel natuurlijk licht. Misschien is dit nog meer uitgesproken bij artsen; om de privacy van de patiënten te waarborgen, werken we vaak ook overdag achter gesloten gordijnen. 's Avonds hullen we ons opnieuw in blauw kunstlicht, dat de productie van het slaaphormoon melatonine onderdrukt. Het resultaat: in slaap vallen wordt moeilijk en de nachtrust komt in het gedrang.

Langer slapen

De overschakeling naar het winteruur lijkt kort soelaas te bieden, aangezien mensen een uur langer kunnen slapen. In de praktijk zijn er inderdaad heel wat positieve effecten te merken onmiddellijk na de ingang van de uurwijzigingen. In het verkeer zijn mensen bijvoorbeeld alerter, omdat ze langer geslapen hebben. Die positieve impact is echter van korte duur. Ook het winteruur zorgt immers voor stress- en slaapproblemen, omdat het tijdsverschil het bioritme in de war brengt.

Schaf die uurwisselingen zo snel mogelijk helemaal af

Op het werk lijkt alles langer te duren. De lunch komt een uur nadat je maag om eten schreeuwt, en wanneer je voelt dat het tijd is om naar huis te gaan, blijkt het 16u in plaats van 17u te zijn. Dat werkt op het gemoed waardoor op langere termijn de voordelen van de overschakeling naar het winteruur teniet worden gedaan. Uit cijfers van Attentia (externe preventiedienst en sociaal secretariaat) blijkt bovendien dat mensen die al stress ervaren, zich kort na de omschakeling 50,4% (2017) meer gestresst voelen.

Weg met het winter- en zomeruur

Vanuit medisch oogpunt pleit ik er voor deze zesmaandelijkse uurwisselingen zo snel mogelijk helemaal af te schaffen. De overschakeling naar het zomeruur is namelijk nog nefaster voor de gezondheid.

Onderzoekers stellen in het American Journal of Cardiology vast dat het risico op een hartaanval op de dag na de invoering van het zomeruur met maar liefst 71 procent de hoogte in schiet. In ons land krijgen ongeveer 15.000 mensen per jaar te maken met een hartaanval. Gemiddeld zijn dat er 41 per dag. Houden we rekening met het Amerikaanse onderzoek, dan kunnen we op 31 maart 2019, 29 extra hartaanvallen verwachten. Ook in de week na de omschakeling werkt dit effect nog door. Het risico blijft dan 17 procent hoger dan gemiddeld doorheen het jaar en dat is in absolute cijfers goed voor nog eens 49 extra hartaanvallen.

De overschakeling naar het zomeruur is nog nefaster voor de gezondheid

En dan is er nog de invloed op het verkeer. Volgens een onderzoek in Sleep Medicine heeft de eerste werkdag na de invoer van het zomeruur te lijden onder een verdubbeling van het aantal verkeersongevallen. Passen we die vaststelling opnieuw toe op ons eigen land, dan kunnen we voorspellen dat het zomeruur op maandag 1 april 2019 verantwoordelijk zal zijn voor 105 extra ongevallen met in totaal 136 slachtoffers, waarvan twee dodelijke. De onderzoekers zien de hogere vermoeidheid van sommige chauffeurs als voornaamste oorzaak, al zal het wellicht ook wel meespelen dat het 's ochtends plots een uur langer donker blijft.

Dus zonder al te dramatisch willen klinken: met de recente beslissing om de afschaffing van de uurwisselingen met twee jaar uit te stellen, heeft de EU besloten tot tientallen extra vermijdbare doden.

Zomer- of winteruur?

Eigenlijk maakt het niet zoveel uit wat er gekozen wordt, zolang het maar een uniforme en geografisch logische consensus is; de "elk land kiest maar zelf" is te gek voor woorden.

Maar moest er dan toch een keuze gemaakt worden: de Duitse Vereniging voor Slaaponderzoek en Slaapgeneeskunde (DGSM) pleit voor een permanent winteruur, omdat je dan op minder dagen moet opstaan terwijl het buiten nog pikdonker is.