In een lang vervlogen verleden moesten wij arbeidsartsen alle werknemers die in contact kwamen met onverpakte voedingsmiddelen elk jaar op gezondheidstoezicht zien, om hen een huidtest met tuberculine te geven. Zo screenden we hen op de aanwezigheid van een actieve tuberculose.

Overbodige test

Nu was al lang bekend dat tuberculose niet via de voeding werd verspreid. Dus dat een dergelijke huidtest, al was die onschuldig, ook niet echt een meerwaarde had. OK, in het kader van een algemeen preventief gezondheidstoezicht dan misschien, maar waarom dan niet bij alle werknemers.

Maar we bleven de tests uitvoeren. Want anders kregen werkgevers inspecteurs van het FAVV over de vloer die om de attesten vroegen conform de geldende wetgeving, mét uitgevoerde huidtests

Toen bleef nog het jaarlijks gezondheidstoezicht

In het voorbije decennium werd de huidtest gaandeweg toch steeds vaker achterwege gelaten, maar het jaarlijkse gezondheidstoezicht bleef wel verplicht. Behoorlijk verwarrend voor de werkgevers toen de wet op voedingsveiligheid gewijzigd werd, en de werknemers voor het FAVV slechts nog om de drie jaar een medisch attest nodig hadden, maar wij moesten uitleggen dat de Wet op het Welzijn nog steeds een jaarlijkse onderworpenheid oplegde.

Resteerde nog het driejaarlijks medisch attest

Daar is uiteindelijk wel verandering in gekomen. Sinds 01/01/2016 is het gezondheidstoezicht voor werknemers met risico voeding afgeschaft. Het risico bleef bestaan, maar ze moesten niet langer op medisch onderzoek komen.

Een medisch attest voedselveiligheid bleef echter wel noodzakelijk. Zulk een attest mag ook door de huisarts afgeleverd worden, maar om praktische redenen was het voor de werkgevers gemakkelijker dat wij dit afleverden, dus bleven we de mensen wel om de drie jaar op onderzoek zien.

En nu is het medisch attest eindelijk afgeschaft

Met een KB van 3 juli 2018 is de verplichting van het medisch attest afgeschaft vanaf 11 augustus. En dat werd tijd ook! Want laat ons eerlijk zijn: wat is de meerwaarde van een dergelijk attest? Doel is dat een arts evalueert of de werknemer contact mag hebben met onverpakte voeding; dus geen via de voeding overdraagbare aandoeningen heeft (zoals hepatitis A) en voldoende hygiënisch is (zoals propere vingernagels).

Geen besmettelijke aandoeningen? We doen om te beginnen geen bloedafname hepatitis A, dus hoe gaan we dit beoordelen? Ja, als iemand in een acute fase is, ziet die er uit als een Simpson-figurant. Maar wat als het in een beginfase is? Of beter nog, wat als die een half jaar in de toekomst een hepatitis A-infectie opdoet? Wel, hij heeft een attest voor drie jaar, dus die kristallen bol van de arts die dat attest heeft uitgeschreven, heeft het dan behoorlijk laten afweten.

Wanneer kunnen we dit zinloze attest voedselveiligheid achter ons laten en de uitgespaarde middelen investeren in preventieve vaccinaties?

Voldoende hygiënisch? Uit wat voor paternalistisch tijdperk stamt dit nog af? Den doktoor gaat eens goed achter uw ooren kijken, of gij uzelven wel behoorlijk hebt gepoetst ende gereinigd. Toen ik startte als arbeidsarts kreeg ik nog de richtlijn om ook naar de tanden te kijken, of ze die wel goed poetsten. I kid you not! Dit is toch niet serieus, is het de taak van een arts om dit te beoordelen?

En bovendien is ook dit weer een momentopname. Misschien heeft de werknemer ter voorbereiding van het consult bij de arts zijn jaarlijks bad genomen, en stinkt hij een maand verder weer tegen de sterren op. Het is de taak van de hiërarchie om de hygiënische toestand van de werknemers in kwestie in het oog te houden; wat mij betreft is hiervoor geen medisch diploma vereist.

Nee, voorlopig is dat medisch attest NIET afgeschaft

Maar met het recente KB is dat alles definitief achter de rug, toch? Helaas niet. Op 15 juli 2018 is er een ander KB verschenen over een CAO gesloten door de sociale partners uit het Paritair Comité voor de Voedingsnijverheid, waarin ze het attest voorlopig wél behouden EN ervan uitgaan dat het in principe wordt uitgereikt door de arbeidsarts, na een medisch onderzoek.

Dus weerom een processie van Echternach: drie stappen naar voren, twee stappen terug. Ik hoop nog mee te maken dat we dit zinloze onderzoek volledig achter ons kunnen laten, en dat we de kosten die we hiermee uitsparen, investeren in preventieve vaccinaties tegen hepatitis A.