Vijf buiten-gewone artiesten flirten met waan en fantasie

28/10/16 om 14:47 - Bijgewerkt om 14:59

Waar ligt de grens tussen fantasie en werkelijkheid? Hoe onderscheid je droom van delirium, waan van wens, hallucinatie van inzicht? Op welke manier kun je onderzoeken of verbeelden wat zich ergens anders afspeelt? De tentoonstelling 'Een andere wereld' in het Museum dr. Guislain in Gent neemt, vertrekkend van de vele vragen rond psychose, hallucinatie en waan, twee eeuwen in ogenschouw.

De tentoonstelling focust op het oeuvre van vijf eigenzinnige kunstenaars, te weten J.J. Grandville, Gustav Mesmer, Gerard Heymans, Jean Perdrizet en Mathew Kneebone. Op het snijvlak tussen kunst, kunde en wetenschap slaagden zij erin om elk een ander universum te creëren of in tenminste in kaart te brengen. Het zijn werelden waarin evidenties verdwijnen en potloden wandelen, fietsen zweven, de afstand tussen twee evenwijdige lijnen variabel is, typemachines in contact staan met de overledenen en straatlichten stoppen met schijnen wanneer je er voorbij wandelt. Elk van de vijf oeuvres heeft een uniek karakter.

J.J.Granville

De Franse tekenaar J.J. Grandville (pseudoniem van Jean Ignace Isidore Gérard, 1803-1847) geldt als een van de belangrijkste illustratoren van zijn tijd en als voorloper van het surrealisme. Zijn merkwaardigste werk is Un autre monde uit 1844, waarin hij een imaginaire wereld schept, gedomineerd door snelle ontwikkelingen op technologisch en wetenschappelijk gebied.

Gerard Heymans

Bij het begin van de 20ste eeuw kreeg Nederland zijn eerste experimenteel psycholoog: Gerard Heymans (1857-1930). In Groningen wijdde hij zich aan het onderzoeken van psychische fenomenen, met bijzondere aandacht voor psychische remming, optische illusies, déjà vu's en telepathie. Hij stelde een psychologisch laboratorium samen waarin hij state-of-the-art onderzoeksinstrumenten verzamelde en een onaangeroerde wereld ontdekte en paden bewandelde die we vandaag als pseudowetenschappelijk beschouwen.

Gustav Mesmer

De Duitse kunstenaar Gustav Mesmer (1903-1994) construeerde, na een mislukt monnikenbestaan, een wereld waarin de droom om te kunnen vliegen centraal stond. Zijn hele leven lang maakte hij, vanuit de psychiatrie, toestellen die de grond nooit verlieten, maar die in de wereld van de kunstenaar een magische kwaliteit hadden: fietsen met vleugels, een pak met een helikopterschroef, schoenen met springveren, maar ook tekeningen en teksten.

Perdrizet & Kneebone

Jean Perdrizet (1907-1975) en Mathew Kneebone (1982) delen allebei een fascinatie voor technologie en geven de discipline van het technisch tekenen een nieuw elan. Perdrizet mogen we zonder overdrijven een uitvinder noemen, die - vertrekkend van bestaande toestellen en instrumenten - nieuwe toestellen ontwerp en behept met spiritualistische capaciteiten. Kneebone daarentegen kijkt terug in de tijd, onderzoekt de vreemde en ietwat ambiguë relatie tussen mens en machine om uit te komen bij vreemde toepassingen, bijgeloof en mythes die de machine omringen.

Een andere wereld

De eigenzinnigheid en zonderlinge presentatie van de vijf afzonderlijke oeuvres wekken een fascinatie op voor de ongebreidelde fantasie en vrijheid van de kunstenaars. Tegelijk wordt hun werk geconfronteerd met werk van tijdgenoten. Dat maakt het geheel meer dan de som van de delen. Kortom: het Museum dr. Guislain presenteert vijf kunstenaars uit een andere wereld. In hun kunst raken ze aan werelden die we kennen, die van Panamarenko en Fabre, van de surrealisten, van Ensor, van Rops. Hoogst interessant!

Een andere wereld. Laboratorium van waan en fantasie.

Tot 28 mei in het Museum dr. Guislain, Gent. Open di tot vr van 9u tot 17u, za en zo van 13u tot 17u, ma gesloten. www.museumdrguislain.be.