Van Gogh door een medische bril bekeken

19/08/16 om 12:47 - Bijgewerkt om 13:27

Als u dacht dat over Vincent van Gogh zowat alles geschreven, gezegd en getoond is wat maar mogelijk is, heeft u buiten de waard gerekend. Het Van Gogh Museum in Amsterdam wijdt een uiterst boeiende tentoonstelling aan het laatste anderhalf jaar in het leven van de schilder die geteisterd werd door psychische kwalen. De medische kant van de zaak Van Gogh wordt tot op het bot gedissecteerd. In september volgt in het museum een symposium met topartsen die klaarheid willen brengen in het ziektebeeld van de patiënt.

Van Gogh door een medische bril bekeken

Emile Schuffenecker, Man met pijp (naar Van Goghs Zelfportret), ca. 1892-1900, krijt op papier, Van Gogh Museum, Amsterdam. © (c) Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting).

In de loop der jaren werden door allerlei specialisten tal van diagnoses gesteld om de psychische ontsporing van Van Gogh (1853-1890), die zou leiden tot zelfverminking en uiteindelijk tot zelfmoord, te verklaren. Een overzichtje: epilepsie (1890), schizofrenie (1922), neurosyfilis (1923), jeugdtrauma's en neurose (1924), episodische schemertoestanden à la Kleist (1926), psychopathie (1930), bipolaire manisch-depressieve stoornis (1938), vergiftigingen (1949), alcoholintoxicatie (1953), ziekte van Menière (1979), cycloïde psychose (1988), acute intermitterende porfyrie (1991), borderline persoonlijkheidsstoornis (2000). Bent u nog mee? Om te trachten in het bos de juiste boom te vinden, wordt op 14 en 15 september een internationaal en Engelstalig symposium gehouden, in de hoop klaarheid te brengen in dit medische dossier.

De komende weken zal Artsenkrant overigens uitgebreid berichten over 'het geval Van Gogh'.

Medisch en kunsthistorisch

On the verge of Insanity: Van Gogh and his Illness, zo luidt de titel van dit symposium. De deelnemers worden woensdagavond 14 september in het museum verwacht voor de traditionele ontvangst met receptie en openingstoespraak, gevolgd door een exclusieve rondleiding op de briljante tentoonstelling die het ziektebeeld van Van Gogh op het einde van zijn leven schetst en ontrafelt.

Op donderdag 15 september volgt dan een dagprogramma, onderverdeeld in twee sessies die elkaar mooi aanvullen: een medische sessie in de voormiddag en een kunsthistorische sessie in de namiddag. Artsen, psychiaters, psychologen, kunsthistorici zullen zich een hele dag buigen over de patiënt Van Gogh. Enkele vragen die zullen worden gesteld: waaraan leed Van Gogh precies? - Kunnen we tot een gemeenschappelijke diagnose komen? - Voegt inzicht over zijn ziekte iets toe aan onze kennis over zijn artistieke prestatie? - Is er een relatie tussen creativiteit en waanzin?... Als afsluiter wordt gepoogd in een debat tot eensluidende conclusies te komen.

De medici die als spreker optreden zijn: Piet Voskuil, neuroloog; Werner Strik, professor psychiatrie in Bern; Willem Nolen, psychiater en professor emeritus; Erwin van Meekeren, psychiater en publicist; Willem van Tilburg, professor emeritus klinische psychiatrie; Mark Kramer, professor interne geneeskunde. Arko Oderwald, hoogleraar filosofie en medische ethiek aan het VU University Medical Centre en buitengewoon hoogleraar literatuur en geneeskunde aan de University of Humanistic Studies in Utrecht, zal de debatten modereren.

Inschrijven is noodzakelijk aangezien het aantal plaatsen beperkt is en er heel wat belangstelling is internationaal voor het thema.

Symposium

On the verge of Insanity: Van Gogh and his Illness.

Woensdag 14 september (vanaf 18u30) en donderdag 15 september (van 9u tot 17u30) in het Van Gogh Museum, Amsterdam. Kostprijs 150 euro (inbegrepen toegang tot Van Gogh Museum en Stedelijk Museum, bezoek aan de tentoonstelling, lunch en receptie). Info en registratie: symposium@vangoghmuseum.nl.

Tentoonstelling

De waanzin nabij. Van Gogh en zijn ziekte.

Tot 25 september in het Van Gogh Museum, Amsterdam. Verlengde openingstijden: dagelijks van 9u tot 19u (vrijdag tot 22u, zaterdag tot 21u. Vanaf 5 september: dagelijks van 9u tot 18u (vrijdag tot 22u). Info: vangoghmuseum.nl/waanzin