Tate Modern op Brusselse wijze

23/03/18 om 09:35 - Bijgewerkt om 09:35

Alle kritiek ten spijt, zal KANAL - Centre Pompidou het nieuwe culturele hart van Brussel worden. De winnende architectenbureaus hebben op 22 maart hun project onder ruime belangstelling voorgesteld. De industriële Citroën-site aan het Kanaal zal naast een museum voor moderne en hedendaagse kunst en een architectuurcentrum, beschikken over diverse ruimtes voor theater- en dansvoorstellingen, performance, film, workshops allerhande, een bibliotheek en zoveel meer. Het concept doorstaat - althans op papier - de vergelijking met het Londense kunstencentrum Tate Modern dat eveneens in een industriële site aan de waterkant gevestigd is.

Tate Modern op Brusselse wijze

KANAL - Centre Pompidou: vooropening voorzien op 5 mei. © NOA-EM2N-SBA

Het bouwkundig project van architectenbureau's noAarchitecten (Brussel), EM2N (Zürich) en Sergison Bates architects (Londen) werd unaniem gekozen voor de verbouwing van de voormalige Citroëngarage IJzer tot de nieuwe cultuurpool, KANAL - Centre Pompidou. Er waren 92 inzendingen waarvan er zeven weerhouden werden voor de finaleronde. Volgens de jury van de internationale architectuurwedstrijd is het winnende project 'uitzonderlijk goed geïntegreerd in zijn omgeving.'

Showroom als visitekaartje

'Een podium voor Brussel', zo luidt der naam van het winnende project. Wat meteen opvalt is dat alle iconische elementen van de bestaande architectuur behouden blijven. De opengewerkte en geherstructureerde showroom wordt het visitekaartje van KANAL - Centre Pompidou: beneden is er ruimte voor installaties, performances en concerten, op het dak komt een restaurant.

De kenmerkende witte fries bovenin de gevel wordt rondom het hele gebouw verlengd in de vorm van een lichtkrant, die informatie kan verspreiden of onderdeel kan zijn van een kunstproject. Binnenin geeft een 'straat' dwars door het gebouw van 35.000 m2 o.a. toegang tot drie grote 'dozen in een doos'.

Die nieuwe volumes worden in de voormalige werkplaatsen opgetrokken en zullen plaats bieden aan het museum voor moderne en hedendaagse kunst, het architectuurcentrum en een auditorium met 400 zitplaatsen. De tentoonstellingsruimtes zijn verspreid over vier niveaus van verschillende hoogte, wat veel verschillende configuraties toelaat.

Sociaal en educatief

Het project wil meer dan een museum of cultuurcentrum zijn. Gelegen op de grens tussen Brussel binnenstad, Laken en Molenbeek wil men de dialoog aangaan met de diverse sociale en etnische bevolkingsgroepen. Niet toevallig werd het project voorgesteld op 22 maart, twee jaar na de terreuraanslagen in Brussel als een baken en een nieuwe hoop voor de toekomst van Brussel. In die zin moet ook de aanwezigheid in de raad van bestuur van de dynamische professor Isabel Raemdonck gezien worden. Zij zal hoofdzakelijk belast zijn met toezicht op de sociale en educatieve opdracht van KANAL - Centre Pompidou, terwijl een andere academicus Willem Elias zal waken over de artistieke invulling.

De sociale dialoogfunctie van het project blijkt onder meer uit het brede overleg dat gevoerd werd met het Brusselse sociaal-culturele veld, met organisaties als JES en het Huis van culturen en sociale samenhang, en met diverse lokale kunstenaars.

Kerncijfers

De totale oppervlakte van KANAL - Centre Pompidou bedraagt 39.100 m² (+ 2.500 m² parkeergelegenheid). Het Museum voor moderne en hedendaagse kunst zal daarvan 12.200 m² aan tentoonstellingsruimte innemen het architectuurcentrum zo'n 7.000 m², waarvan 1.800 m² aan tentoonstellingsruimte. De gedeelde ruimte bedraagt 7.400 m². De totale kostprijs van de verbouwingswerken wordt geraamd op 125 miljoen euro, exclusief btw.

Op 5 mei opent KANAL - Centre Pompidou bij wijze van voorproef de deuren, "om ze nadien nadien niet meer te sluiten", klinkt het. Tijdens de bouwwerkzaamheden die tot eind 2022 zullen duren, zullen reeds culturele activiteiten geprogrammeerd worden.

Architecturaal wordt dit project een voltreffer. Als nu ook de artistieke en socio-culturele invulling naar behoren verloopt, wordt KANAL - Centre Pompidou het nieuwe culturele hart van Brussel.