Stuivenberg opent expositie over 50 jaar nierdialyse

24/01/17 om 09:30 - Bijgewerkt om 09:30

Op woensdag 25 januari opent de tentoonstelling 'Van aderlating tot dialyse. Nierziekten door de eeuwen heen' in het Lambotte Museum dat is ondergebracht in het Stuivenbergziekenhuis in Antwerpen. Artsen zijn van harte welkom op de vernissage die van start gaat omstreeks 18 uur.

Stuivenberg opent expositie over 50 jaar nierdialyse

Bartholomleus Anglicus. De uroscopie werd tot in de 16de eeuw frequent gebruikt als diagnosticum voor nierziekten. © Bibliothèque Nationale Paris

De tentoonstelling 'Van aderlating tot dialyse. Nierziekten door de eeuwen heen' kadert in de viering van 50 jaar nierdialyse in het Stuivenbergziekenhuis in Antwerpen. Het is inderdaad in 1967 dat Stuivenberg, als een van de eerste ziekenhuizen in België, een dialysecentrum oprichtte. Sedertdien heeft dialyse, zoals bekend, het leven van duizenden patiënten met terminaal nierlijden gered. Tegelijk was dialyse de opstap naar de transplantatie die een definitieve vlucht heeft genomen twaalf jaar later, in 1979.

Dankzij de levensreddende dialyse kunnen afvalstoffen in het lichaam van de zieke door middel van een kunstnier worden verwijderd. Het heeft eeuwen geduurd vooraleer deze therapie mogelijk is geworden. De tentoonstelling toont de evolutie van de wetenschap van deze nieraandoeningen, de zogenaamde nefrologie.

Waterzucht

In de Oudheid waren nierziekten onbekend en weet men 'waterzucht' aan afwijkingen van de lever. Pas in de Late Middeleeuwen en Renaissance kon door toegenomen kennis van de structuur en functie van de nieren vastgesteld worden dat afwijkingen van de nieren aan de basis konden liggen van ziekteverschijnselen en zelfs overlijden. Vanaf de 18de eeuw werd uitgebreid onderzoek verricht naar nierafwijkingen bij autopsie.

In de 19de eeuw werden bepalingen van bepaalde stoffen in urine en bloed mogelijk, waardoor de correlatie van nierziekten met waterzucht en uremie duidelijk werd. Oorzakelijke behandeling van nierziekten als tuberculose, kanker, polycystose en dergelijke werden mogelijk, hetzij met dieet en medicaties, hetzij met operaties die nu onder narcose konden worden uitgevoerd.

Kunstnier

De doorbraak in de 20ste eeuw werd gerealiseerd door de kunstnier die het mogelijk maakt de functie van de nier over te nemen, en de patiënt hierdoor in staat stelt middels hemo- of peritoneale dialyse te overleven. De ultieme stap werd in de late 20ste eeuw gezet door de niertransplantatie, met andere woorden het inplanten van een functionele nier van een overledene of een levend familielid bij de terminaal zieke nierpatiënt.

De tentoonstelling illustreert deze boeiende evolutie van de behandeling van nierziekten door de eeuwen heen.

Van aderlating tot dialyse. Nierziekten door de eeuwen heen Tentoonstelling tot 20 december 2017 in het Lambotte Museum, gelegen in het Stuivenbergziekenhuis Antwerpen. Vernissage op woensdag 21 januari omstreeks 18u. Inschrijven via: margriet.vanhoutte1@gmail.com.