Freya Saeys
Freya Saeys
Huisarts en Vlaams Parlementslid in de commisie Welzijn en Volksgezondheid
Column

26/09/17 om 13:25 - Bijgewerkt om 14:50

Lang leve de bekwame helper

Stel je even de volgende situaties voor. Een peuter met een notenallergie krijgt in de crèche een allergische reactie, een leerling uit het eerste jaar moet op school antibiotica innemen, een kind met diabetes moet op Chiro-kamp zijn insuline-injecties krijgen.

Wanneer kinderverzorg(st)ers, leerkrachten en leid(st)ers van jeugdbewegingen in zulke gevallen ingrijpen, bevinden ze zich allemaal in een juridisch grijze zone. Zij mogen wettelijk gezien namelijk geen medische handelingen uitvoeren, aangezien zij geen zorgdiploma hebben. Daar brengt minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) nu verandering in. En dat is een zeer goede zaak.

De afgelopen maanden heeft minister De Block volop gewerkt aan een herziening van de wetgeving rond onwettige uitoefening van de genees- en verpleegkunde. In de toekomst zullen mensen die vaak in contact komen met eenzelfde chronische patiënt, het statuut van 'bekwame helper' krijgen.

Delen

Door de invoering van het statuut worden deze handelingen gelegaliseerd, wordt de grijze zone opgeheven en zijn de bekwame helpers wettelijk beschermd.

Daardoor kunnen ze volledig legaal simpele medische handelingen, zoals bijvoorbeeld het toedienen van een insulinespuit, uitvoeren bij een patiënt. Uiteraard moeten de bekwame helpers wel eerst een korte opleiding volgen rond de ziekte van de patiënt en zich in de handelingen te bekwamen.

Daarvoor kunnen ze gewoon bij de huisarts van de patiënt terecht. Het is namelijk niet de bedoeling om cursussen te organiseren of lijsten aan te leggen met handelingen die de bekwame helpers wel of niet mogen stellen. Het gaat er juist om dat bekwame helpers niet-risicovolle behandelingen zonder een hoop administratieve rompslomp en extra tijdsinvestering kunnen uitvoeren.

Informele praktijken legaliseren

Dat het statuut van bekwame helper een stap in de goeie richting in, zal geen enkel rationeel mens ontkennen.

Ouders maakten nu vaak al informele afspraken met de scholen, jeugdbewegingen en sportclubs van hun chronisch zieke kind. Anders zou het praktisch bijna onhaalbaar zijn om in geval van nood snel actie te kunnen ondernemen.

Door de invoering van het statuut worden deze handelingen echter gelegaliseerd, wordt de grijze zone opgeheven en zijn de bekwame helpers wettelijk beschermd.

Dat zo'n statuut meer dan ooit nodig is, bewijzen ook de meeste reacties uit het onderwijs. Zowel het Katholiek Onderwijs als het GO! juichen de beslissing toe. Zeker met de invoering van het M-decreet en de bijhorende instroom van zorgbehoevende kinderen is een leerkracht met kennis van zaken en toestemming om medisch te handelen allesbehalve een overbodige luxe.

Mantelzorgers

Ook voor mantelzorgers verandert er wat. Waar zij vroeger een uitzondering op de wet vormden, is de wetgeving rond onwettige medische praktijken in zijn geheel nu simpelweg niet meer op hen van toepassing.

Daarmee erkent de overheid dat mantelzorgers een belangrijke rol spelen in de zorg voor hun familielid, niet alleen door bijstand te geven bij handelingen van het dagelijks leven, maar ook op het vlak van gezondheidszorg.

Eerder dan hen te ontwerpen aan een resem van regeltjes, drukt de overheid voor het eerst zijn vertrouwen uit in de mantelzorger.

In de praktijk zal de mantelzorger altijd handelen in nauw contact met de arts en de verpleger, en op hun instructies deelnemen aan de zorg. Maar juridisch wordt de mantelzorger nu ingedekt en beschermd.

En zo hoort het ook.