Lode Godderis
Lode Godderis
Professor arbeidsgeneeskunde KU Leuven, directeur onderzoek IDEWE
Column

02/01/18 om 14:07 - Bijgewerkt om 14:07

Goede voornemens starten best op 1 februari

Vooreerst wil ik u het allerbeste en een goede gezondheid wensen voor 2018. De eindejaarsperiode is klassiek de periode waarop we terugblikken naar het voorbije jaar en vooruitkijken naar wat de toekomst brengt. Goede voornemens zijn daar onlosmakelijk mee verbonden. Wellicht heb je ook al je lijstje gemaakt of heb je mensen aangemoedigd dit te doen: meer sporten, op de voeding letten, stoppen met roken...

Ondanks de goede bedoelingen is het vaak niet eenvoudig om de goede voornemens ook vol te houden. Tegen blauwe maandag, de meest sombere dag van het jaar die traditioneel in de derde week van januari valt, zijn velen vaak opnieuw vervallen in de oude gewoontes.

Op zich is dit niet verwonderlijk, gezien januari dé maand is van de feestjes en nieuwjaarsrecepties. Niet echt de ideale omstandigheden dus om te beginnen met je gezonde levensgewoontes. Daarom kies ik liever voor 1 februari als startdatum in plaats van 1 januari. In die periode zijn de meeste feestjes voorbij en starten gezondheidsacties zoals Tournée Minerale, waar heel wat mensen aan deelnemen. Je staat er dan ook in die periode niet alleen voor. De kans is dus groot dat je op een feestje of op je werk iemand tegenkomt die ook deelneemt.

Delen

Zondig je toch eens, blijf dan niet bij de pakken zitten en gooi je goede voornemen niet meteen overboord

De directe omgeving is bepalend voor het slagen van een goed voornemen. De kans dat we onze levensstijl gaan wijzigen hangt immers sterk af van de motivatie en die motivatie/intentie hangt dan weer af van de ervaren sociale steun (wat denkt mijn directe omgeving, staan ze hier achter of keuren ze het af?). Dus probeer je te omringen met collega's en vrienden die dezelfde voornemens hebben.

Daarnaast zijn de attitude (positieve en negatieve opvattingen) tegenover het gewenste gedrag en self-efficacy (het geloof in eigen kunnen om je levensstijl te veranderen) cruciaal. Neem in de maand januari dus de tijd om je grondig voor te bereiden. Maak een lijstje met de pro's en con's van de verandering en denk na over hoe je hiermee zal kunnen omgaan. Neem nu bijvoorbeeld stoppen met roken, voordeel is dat je niet meer buiten in de kou moet staan, je smaak en geurwaarneming zal verbeteren, je kleren ruiken niet meer naar de rook,... Mogelijke nadelen zijn dan weer de ontwenningsverschijnselen, het sociaal contact/babbel aan de deur. Door hier vooraf over na te denken ben je beter voorbereid op de moeilijke momenten, en ben je ook meer bewuster van de mogelijkheden/voordelen dat het stoppen met roken je geeft.

Formuleer dus je doelstellingen positief, maar ook concreet en haalbaar. Bijvoorbeeld: 'twee keer per week een uurtje fietsen', is specifieker dan 'meer bewegen'. Je maakt het als niet-sportliefhebber ook haalbaarder als je het kan integreren in je woon-werkverkeer. Dus bijvoorbeeld door twee keer per week met de fiets naar het werk te gaan. Je zal snel merken dat je meer ontspannen thuis en op het werk zal aankomen en bovendien amper tijd zal verliezen of zelfs tijd zal winnen. Een ander voorbeeld is om een paar bushaltes voor je eindhalte uit te stappen en zo een half uurtje per dag stevig door te stappen, wat al een belangrijk gezondheidsvoordeel oplevert.

Tenslotte, als het je niet meteen lukt of zondig je dan toch eens, blijf dan niet bij de pakken zitten en gooi je goed voornemen niet meteen overboord. Neem je lijstje met pro's en con's er even bij, vul het aan. Denk na over de reden van herval, waar de belangrijkste knoop zat en hoe je die kan aanpakken. Dus leer vooral: waarom ben je hervallen en hoe kan je het in de toekomst voorkomen. Een intentie en gedragsverandering kan pas ontstaan als er voldoende motivatie is. En die motivatie is dikwijls te vinden in eerder gedrag. Het zijn uitzonderingen die bij de eerste poging hebben kunnen stoppen met roken.

Dus, elke dag in 2018 is een geschikte dag om met goede gewoontes te starten. Ging het niet zo goed met je voornemens, begin gewoon enkele dagen later met frisse moed opnieuw. Je hoeft ook niet te starten op 1 januari, want vaak hebben we die eerste dagen van het jaar nog heel wat feestjes. Zet daarom geen domper op de feestvreugde en begin met je goede voornemens op 1 februari.