Marc Noppen
Marc Noppen
Gedelegeerd bestuurder UZ Brussel
Column

18/04/18 om 09:19 - Bijgewerkt om 09:19

Gezondheidszorg: kost of investering?

Onlangs verscheen een boodschap van de Vlaamse universiteiten in de pers: elke uitgegeven euro in hoger onderwijs in Vlaanderen bracht 6 euro 'return on investment' op voor de Vlaamse economie. Een "ROI van zes". Mooi!

Gezondheidszorg: kost of investering?

"Ik hoor uiterst zelden iets over de opbrengsten in de gezondheidszorg", zegt Marc Noppen. © BELGAIMAGE

Dit deed er mij aan denken dat we de laatste decennia, en de laatste jaren vooral (besparingen!), de uitgaven in de gezondheidszorg quasi uitsluitend als een 'kost' beschrijven. We spenderen bijvoorbeeld ongeveer 10.5 van ons Bruto Binnenlands Product (BBP, dat zo'n dikke 450 miljard euro bedraagt) aan gezondheidszorg. We hanteren een "groeinorm" in deze kost van zo'n anderhalf procent boven de index. De overheid heeft de afgelopen 8 jaar enorm "bespaard in de gezondheidsuitgaven", enzovoort . Kost, kost, kost... Ik hoor uiterst zelden iets over de opbrengsten.

Zo lees je nooit, dat zowat 11% van de beroepsbevolking rechtstreeks of onrechtstreeks werkt in die gezondheidszorg. Dat voor elke 5 jaar toename in levensverwachting, het BBP aangroeit met bijna 0.5% per jaar in de daaropvolgende jaren. Dat een toename van 1% in de mortaliteit van een aandoening, het BBP doet afnemen met 0.1% gedurende de daaropvolgende vijf jaren. Dat een afname van de groei in chronische ziekten met slechts 5%, de uitgaven in de VS doen afnemen met 5.5 miljard dollar per jaar. En dit is dan nog 'slechts' curatie, of ziekenzorg. Dus: genezen wat reeds kapot was. Al niet slecht qua opbrengst!

Kijk dan eens even naar preventie: hier is de 'return of investment' nog veel spectaculairder. Elke euro uitgegeven in publieke preventie heeft gemiddeld een ROI van...14 ! En, indien uitgegeven in nationale campagnes, zelfs tot pieken van...27. Soms zelfs met effecten binnen de zes à twaalf maanden!! Ik herhaal: voor elke uitgegeven euro in nationale preventiecampagnes, win je er op termijn gemiddeld 14 terug.

Delen

De laatste jaren beschrijven we de uitgaven in de gezondheidszorg quasi uitsluitend als een 'kost'

Dit is dus geen kost. Dit is een investering. En een verdomd goeie! "Every ounce of prevention is worth a pound of cure". Benjamin Franklin wist het al. Preventie en curatie maken bovendien deel uit van één, holistisch proces. Dat leer je in je eerste jaar geneeskunde.

In ons land moeten 8 (acht) ministers van 6 (zes) regeringen (en lid van 6 (zes) verschillende politieke partijen), waarover deze gezondheids- en welzijnbevoegdheden gesplitst zijn, erover waken dat we één, geïntegreerd coherent beleid hierover voeren. Ik wens hen veel succes, en vooral veel moed en uithoudingsvermogen. Het moet een zieke geest geweest zijn, die dit ooit bedacht heeft.

(O ja, je vindt de cijfers o.a. terug in Masters et al, Return on investment of public health interventions : a systematic review. J Epidemiol Community Health 2017;0:1-8. Ze zijn juist.)

Lees meer over: