Freya Saeys
Freya Saeys
Huisarts en Vlaams Parlementslid in de commisie Welzijn en Volksgezondheid
Column

28/03/17 om 08:47 - Bijgewerkt om 08:46

Feesten met oordoppen is best ok!

Bonkende beats op concerten en festivals, in cafés, tijdens carnavalsstoeten, etc. Het zorgt allemaal al te vaak voor te veel decibels in onze oortjes. Lawaai is immers de grootste vijand van ons kostbaar gehoor. Uit een studie van de Universiteit Gent blijkt dat bijna 7 op 10 Vlaamse jongeren tussen 18 en 30 jaar al wel eens last hebben van oorsuizingen of tinnitus.

Een op de twintig heeft er zelfs chronisch last van. Dat is vooral het gevolg van luide muziek. Normaal komen oorsuizingen vooral voor bij veertigplussers, én net daarom is de studie van de UGent dan ook zo verontrustend.

Sensibilisering

De Vlaamse overheid erkende deze problematiek reeds in het verleden. In december 2009 organiseerden men reeds een Rondetafelconferentie over muziek gerelateerde gehoorschade. Daarop heeft de Vlaamse Regering acties ondernomen om een nieuw wettelijk kader voor geluidsnormen uit te tekenen. Vier jaar later merken we dat diverse instanties - ziekenfondsen, overheden, scholen - werk maken van sensibilisering. Denk maar aan de 'Help ze niet naar de tuut' campagne of de hoorzorgprogramma's om jongeren te informeren en bewust te maken van de risico's.

Gehoorbescherming

De laatste jaren steeg de verkoop van oordoppen, zowel deze op maat als de universele prefab oordoppen met filter. Er is dus wel sprake van een stijgend bewustzijn. Een onderzoek van Dr. Hannah Keppler aan de UGent stelde bovendien vast dat jongeren zich wel degelijk laten beïnvloeden door doelbewuste sensibiliseringscampagnes. Zo werd een groep van jongeren tussen 18 en 30 jaar geïnformeerd over de risico's van lawaaiblootstelling en de voordelen van gehoorbescherming. Er werd gepeild naar hun gedrag en attitudes en er werd een gehoortest gedaan. Zes maanden na het hoorzorgprogramma stelden de jongeren zich naar eigen zeggen duidelijk minder bloot aan recreatief lawaai en 12% gebruikte systematisch meer gehoorbescherming. Zeker wie volgens de gehoortest een gehoorsdaling had, leek de voordelen van gehoorbeschermers te appreciëren. Dat is een indicatie dat audiometrische tests relevant kunnen zijn als stimulans om het gedrag van de jongeren te veranderen.

Ongemak

Maar niet iedere actie leidt noodzakelijk tot gedragsverandering bij jongeren. Zo werd recentelijk tijdens verschillende carnavalsstoeten steekproeven gedaan bij aanwezige jongeren. Daaruit bleek dat mensen de gratis aangereikte oordopjes zelden gebruikten. De reden hiervan bleek voornamelijk ongemak te zijn, want vaak zitten de oordopjes niet goed omdat ze niet correct in de oren worden ingebracht. Bijgevolg maken sommigen er zich vaak al na een halfuur van af. Ook lijkt het ontbreken van enige vorm van sensibilisering over het correct gebruik van de oordoppen een rol te spelen: hoe worden deze het best ingebracht en hoelang dient men deze in te houden om gehoorschade te vermijden?

Delen

De Vlaamse overheid moet huisartsen en apothekers blijven sensibiliseren rond de risico's van muziekgerelateerde gehoorschade

Huisarts

Ook de huisarts kan hier een belangrijke rol in spelen. Als een patiënt langskomt met klachten van tinnitus kan men naast het sensibiliseren en informeren over gehoorschade, ook met de patiënt een driestapscontroletest overlopen om er voor te zorgen dat wanneer men oordoppen gebruikt deze ook correct worden ingebracht. De drie stappen zijn: het comfortabel zitten van de oordoppen, het niet meer zien van de oordoppen wanneer men in de spiegel kijkt na inbrenging, en het niet meer gedempt worden van geluid wanneer men na inbrenging de handen op de oren legt. Gaat de patiënt geregeld naar een concert of fuiven, dan is het best om op maat gemaakte gehoorbescherming aan te schaffen, specifiek ontworpen voor blootstelling aan muziek. Die dempt alle frequenties op dezelfde manier, zodat het geluid minder vervormd wordt. Ideaal om als liefhebber op een veilige manier te kunnen genieten van de muziek.

Apotheker

Naast de huisarts kan bovendien ook de apotheker een rol gaan spelen in dit verhaal. Zij zijn immers de afgelopen jaren sterk geëvolueerd naar farmaceutische zorgverstrekkers. Apothekers leveren vandaag niet langer alleen geneesmiddelen af, ze verstrekken patiënten ook informatie over het gebruik van de door hen verkochte producten en begeleiden hen bij de therapietrouw. Ook zij kunnen dus bij de verkoop van oordoppen een belangrijke actor zijn om de patiënt te informeren over het correct gebruik van oordoppen.

Preventie

Conclusie van het verhaal is dat ondanks de stijgende verkoop van oordoppen en het stijgend bewustzijn bij jongeren, er toch nog altijd een belangrijke groep zich onvoldoende bewust is van de risico's op gehoorschade. Het is dus essentieel dat de Vlaamse overheid jongeren, ouderen, de muziekindustrie en gezondheidsactoren zoals huisartsen en apothekers, blijft sensibiliseren rond deze risico's en mensen tips geeft om oordoppen correct te gebruiken. Omdat gehoorschade niet omkeerbaar is, is preventie uiterst belangrijk. Vandaar ook: je oren zijn gevoeliger dan je denkt, gun ze net daarom voldoende rust!