Paul Beke
Column

30/03/17 om 08:04 - Bijgewerkt om 08:03

Elke sportdode is er één te veel

De laatste maanden werd de sportwereld geregeld geconfronteerd met de plotse dood van een blijkbaar kerngezonde al dan niet professionele sporter. Telkens verhalen van jonge sporters van wie hun actieve sportieve leven abrupt eindigt door een plotse hartstilstand, een levensgevaarlijke fibrillatie van de hartspier. Tevens blijkt uit deze vele trieste verhalen dat een onmiddellijk ingrijpen door hartmassage en reanimatie, of door het binnen de 3 à 4 minuten gebruik te maken van een AED, een Automatische Externe Defibrillator, levensreddend kan zijn.

Denk bijvoorbeeld aan de 37-jarige voetballer bij de veteranen, vader van drie kinderen , uit Maasmechelen . Zo ook een 23-jarige voetballer uit Herenthals die overleed in november 2016 tijdens een match. Op 6 maart nog stortte te Aartrijke een 27-jarige voetballer plots neer, die door een zeer alerte scheidsrechter met succes gereanimeerd.

Publieke opinie

Helaas stellen we vast dat de meeste sportclubs waaronder de zeer talrijke voetbalclubs nog geen AED-toestel onmiddellijk beschikbaar hebben. In De Zondag van 19 maart deed Michel D'Hooghe van de Nationale voetbalbond een oproep naar alle clubs om een AED-toestel aan te schaffen en bij elk sportgebeuren beschikbaar te houden . Elke dode sporter is er inderdaad één te veel. De publieke opinie zal dit niet meer tolereren bij het aanzien van de vele ellende en droefenis die een dergelijk menselijk drama tekens weer teweegbrengt in de getroffen families van deze jonge slachtoffers.

Sportkeuring

Plotse dood kan voorkomen worden enerzijds door een systematisch preventief medisch onderzoek , een sportkeuring, van elke sporter en dit op geregelde tijdstippen. Het Sportgerelateerd Cardiaal Actieplan werd recent gelanceerd door enkele bekende Belgische cardiologen en spoedartsen waaronder Dr. Pedro Brugado. Een ander initiatief namelijk het National Profit Cardiac Arrest Project werd precies een jaar geleden boven de doopvont gehouden onder het peterschap van eveneens Dr. Pedro Brugada, (zie AK van 11 maart 2016). Hierbij werd zowel de aandacht gevestigd op het belang van een preventief sportkeuringsonderzoek als op het algemeen verspreiden en gebruiken van de AED bij plotse hartstilstand. Wanneer zo een plots drama zich voor doet zou zo snel als mogelijk binnen de paar minuten de directe hartmassage dient te worden opgestart, best gevolgd door het aansluiten aan een defibrillator, een AED toestel.

Regelmatige vorming

Niettegenstaande er door deze initiatieven heel wat polemiek is ontstaan bij sportleiders, artsen, politici enz... blijven er vrij veel slachtoffers vallen en stelt men vast dat er nog steeds veel te weinig AED-toestellen voorhanden zijn in sportclubs en in ruimten waar veel mensen samenkomen zoals culturele centra , scholen, zwemclubs en zelfs in het algemeen straatbeeld en bij huisartsen.

Delen

Elke sportdode is er een te veel. Helaas hebben de meeste sportclubs nog geen AED-toestel onmiddellijk ter beschikking

Bij een rondvraag in onze eigen kring waren er 2 artsen op de 15 die zelf een AED hadden aangeschaft. Dat is veel te weinig. Concreet is het van zeer groot belang en hoog tijd dat, en het Rode Kruis is hiervoor vragende partij en heeft zelf reeds hiervoor lokale initiatieven genomen, aan heel veel mensen, vrijwilligers, sporters, scheidsrechters, sporttrainers, en ja zelfs aan huisartsen geregeld vormingslessen en oefensessies worden gegeven. Hierbij kunnen snel en op efficiënte wijze technieken van reanimatie en het gebruik van een AED toestel eigen gemaakt worden.

Herkenbare locaties

Bovendien zouden in elke gemeente, in elke wijk op diverse herkenbare locaties AED- toestellen moeten kunnen worden geplaatst. Niet alleen in sportclubs, maar ook b.v. in scholen, bedrijven, culturele centra, en waarom niet aan de buitengevel van apotheken zouden deze toestellen direct gebruiksklaar bereikbaar moeten zijn. Er dient gezegd dat in onze gemeente Leopoldsburg, er reeds diverse AED-toestellen werden geplaatst mede onder impuls van het lokale Rode Kruis.

Groepsaankoop en verlaging BTW

De kostprijs van een AED- toestel varieert van 1.250 euro tot 1.500 euro, wat niet onbetaalbaar is voor de meeste clubs, doch door groepsaankopen en een eventuele vermindering van de BTW van 21% naar 6% zou de aankoopprijs wellicht kunnen worden gedrukt tot om en rond de 1.000 euro. Dit zou de veralgemening van het gebruik ervan zeker in de hand kunnen werken en stimuleren en de drempel tot gebruik minimaliseren. Het aantal plotse doden door hartstilstand zouden we zienderogen zien verminderen. Uiteraard moet de bevolking gesensibiliseerd worden om desgevallend de o zo noodzakelijke levenreddende reflexen aan te leren en toe te passen.

Delen

In onze eigen kring zijn er 2 artsen op de 15 die een AED hebben aangeschaft

Cijfers spreken boekdelen

Enkele cijfers spreken boekdelen. In België zijn er zo wat 10.000 AED toestellen voorhanden, daar waar er dat in Nederland nu tussen de 80.000 en 100.000 zijn. Qua interventietijd zijn de eerste 5 minuten bij een hartsstilstand cruciaal, dat terwijl de aanrijtijd van een urgentieteam varieert tussen 10 en 15 minuten. Het komt er dus op neer onmiddellijk de reflex te hebben het reanimeren te starten via hartmassage door om het even wie in de buurt is van een slachtoffer en dan zo snel als mogelijk een defibrillator, een AED, aan te sluiten. De succesratio steeg in Nederland van 9% in de jaren negentig naar 2 % in 2016.

Oproep

Moge dit een nieuwe oproep zijn tot alle verantwoordelijken, politici, sportbesturen , verenigingen van jong en oud, om dringend massaal initiatief te nemen om heel veel mensen aan de opleidingssessies te laten deelnemen hetzij via de plaatselijke Rode Kruisafdelingen, hetzij via het lokale brandweercorps of andere initiatiefnemers. Voor elke burger zou het als een evidentie moeten zijn om een in nood verkerende sporter of medeburger onmiddellijk ter hulp te snellen en de nodige levensreddende handelingen uit te voeren.

Het is de taak van de overheid om in het kader van de volksgezondheid deze initiatieven te ondersteunen en een steentje bij te dragen bij het organiseren van de voornoemde AED-opleidingssessies en het eventueel aankopen van de defibrillatoren, de AED's.