Lode Godderis
Lode Godderis
Professor arbeidsgeneeskunde KU Leuven, directeur onderzoek IDEWE
Column

07/12/17 om 11:30 - Bijgewerkt om 11:30

Denk aan nachtwerkers als je via de webwinkel pakjes bestelt voor kerst

Volgens cijfers van het steunpunt werk en sociale economie werkten 8,6% van de Belgische loontrekkenden in 2016 soms of regelmatig 's avonds en 's nachts. Hoewel nachtwerk (tussen 20u 's avonds en 6u 's morgens) verboden is, zijn er heel wat uitzonderingen toegestaan, onder meer in de gezondheidszorg en in andere sectoren waar een permanentie moet worden voorzien. Dit verbod werd opgesteld om werknemers te beschermen tegen de nefaste gevolgen van nachtwerk op de gezondheid.

Het verbod komt evenwel meer en meer onder druk te staan en daar moeten we ons dringend over bezinnen. Beleidsmakers hebben de mond vol van langer werk en werkbaar werk, en er wordt ook nagedacht over maatregelen en uitzonderingen voor werknemers die fysiek zwaar werk uitvoeren zoals nachtwerk. Op het zelfde moment worden de grenzen voor de uitzondering op nachtwerk afgetast en overschreden omwille van vooral economische redenen, zonder rekening te houden met de gevolgen van nachtwerk op onze gezondheid.

Nachtwerk in de e-commerce is nu bijvoorbeeld mogelijk. Montea berekende dat nachtarbeid vanaf acht uur de omzet met 7,5 procent laat toenemen. Het argument dat avonduren essentieel zijn voor webwinkels, was voldoende om de regels aan te passen, zodat nachtarbeid na 20u in deze sector mogelijk wordt, mits het akkoord van één vakbond.

Delen

Nachtwerk verhoogt het risico op diabetes en hart- en vaatziekten, en dat risico neemt toe met de jaren.

Dat werk in de nachtelijke uren het dag-nachtritme van het lichaam verstoort en kan leiden tot nadelige gezondheidseffecten nemen we er dan maar bij. Slaapproblemen treden heel snel op en komen anderhalf tot tweemaal vaker voor bij nachtwerkers dan bij dagwerkers. Nachtwerk verhoogt het risico op diabetes (tot 21 van de 100 diabetes gevallen) en hart- en vaatziekten (tot 23 van de 100 gevallen), en dat risico neemt toe met de jaren.

Het onderzoek is niet eenduidig als het gaat om het risico op borstkanker. Het IARC, een afdeling van de WHO, plaatst nachtwerk in dezelfde categorie waar glyfosaat zich bevindt, als mogelijk kankerverwekkend.

Gezondheidsgevolgen van nachtwerk lijken moeilijk te voorkomen. Op korte termijn lijken een voorwaarts roterend rooster en lichtinterventies een gunstig effect te hebben op alertheid en slaperigheid. Ook een korte powernap tijdens de nachtdienst kan de gemiddelde slaperigheid tijdens de dienst verminderen, wat niet wegneemt dat werknemers een tijdelijke en potentieel gevaarlijke dip kunnen ervaren kort na dit middernachtdutje. Dus best waakzaam zijn! Geneesmiddelen zijn te mijden. Over de preventie van langetermijnklachten is er nog veel minder geweten.

Kortom, om gezondheidsklachten door nachtdiensten te voorkomen, is er maar één advies: werken tijdens nachtelijke uren zoveel mogelijk te beperken. Daarom vraag ik mijn webwinkel niet om het bestelde pakje binnen de 24 uur af te leveren. En aan beleidsmakers vraag ik om gezondheids(economische) argumenten mee te nemen in de overweging om uitzonderingen voor nachtwerk toe te staan.

Voor meer info:

https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-arbeidsomstandigheden/gezondheidsrisicos-door-nachtwerk

https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-arbeidsomstandigheden/nachtwerk-en-gezondheidsrisicos

Lees meer over: