Marc Cosyns
Marc Cosyns
Dokter verbonden aan de UGent
Column

06/06/17 om 11:22 - Bijgewerkt om 11:22

De maakbare man is een vrouw, de moeder een traditie

Het was even wereldnieuws op deredactie.be: een facebookfoto van een zwangere buik van een man met baard voor hij het kind baart. Transgendermannen kunnen het, dat weten we al tien jaar.

In 2007 werd Thomas Beatie samen met Nancy Gillespie zwanger van een wereldprimeur. Hij heeft ondertussen drie kinderen gebaard. Waarom hebben Trystan Reese en Biff Chaplow nu nog nieuwswaarde? Zij zijn een homokoppel met twee adoptiekinderen in Portland (Oregon). De twee adopteerden in 2011 het nichtje en neefje van Biff nadat zijn zus door een verslaving niet meer in staat was voor de kinderen te zorgen. Ze wilden nog een derde 'natuurlijk' kindje. Trystan was biologisch nog vrouw genoeg om dat te verwekken, ondanks de baard in de keel.

Waarom schrijf ik er nog een opiniebijdrage over? Drie recente berichten: 1) Kamer keurt nieuwe transgenderwet goed; 2) Canadese provincie Ontario wil geboortecertificaten invoeren die het geslacht van baby's niet langer vermelden; 3) directeur van schooltje dat moederdag 'afschafte' wordt met de dood bedreigd. Berichten die me confronteren met het moeten aankruisen van M of V voor ik me verder kan registreren op het internet. Welke meerwaarde heeft dat, tenzij commerciële reclame die ik niet wil en die me bedreigt?

Bij de registratie om lid te worden van de Artsenkrant-club moet je man of vrouw kiezen met als enig gevolg de aanspreektitel in je profiel: Dhr/Mevr. En toch zou ik de keuzemogelijkheid niet afschaffen. Het kan relevant zijn voor het onderzoek dat Artsenkrant uitvoert naar de positie van vrouwen en mannen in de artsenwereld. We kunnen helaas nog niet zeggen dat we gendergelijk functioneren.

Delen

Bij de registratie om lid te worden van de Artsenkrant-club moet je man of vrouw kiezen met als enig gevolg de aanspreektitel in je profiel: Dhr/Mevr. En toch zou ik de keuzemogelijkheid niet afschaffen.

"Het blijft belangrijk om geslacht op een makkelijke manier in kaart te brengen om vervolgens actie te ondernemen. Ik denk bijvoorbeeld aan de loonkloof", zegt Liesbeth Stevens van het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. Maar moeten we daarom het geslacht al vanaf de geboorte registreren? Is dat niet juist de bevestiging van de gedachte dat men biologische verschillen vanaf de geboorte moet koppelen aan juridisch-culturele?

In België is registratie van naam en nationaliteit een recht op 'bestaan,' met vermelding M/V als plicht. Men krijgt vijftien dagen registratietijd. Bij interseksproblemen, krijgt men vijftien dagen extra en beslist de arts het geslacht. Kan men die beslissing niet beter uitstellen tot twaalf jaar, de leeftijd waarop je een definitieve e-ID krijgt en met de vernieuwde transgenderwet je eigen voornaam kan veranderen?

Staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir (N-VA) - voorbereid door arts-collega Elke Sleurs en minister van Justitie Koen Geens (CD&V) - schrapten de medische voorwaarden voor een verandering van de geslachtsregistratie bij de burgerlijke stand. Positief, maar toch een gemiste kans om de verplichte geslachtsregistratie vanaf de geboorte ook te schrappen. Binnen de arts-patiëntrelatie moet men zich kunnen onthouden van juridische attestering. Mannelijk/Vrouwelijk/Interseks is wel een noodzakelijk biologisch informatief gegeven vanaf de geboorte in het patiëntendossier. In de loop van de jaren kan het aangevuld worden met het aspect genderidentiteit. Niet als medisch probleem maar als gelijkaardig belangrijk (context)gegeven zoals school, studies, hobby's, beroep... in een holistische benadering.

Genderidentiteit is geen vaststaand feit. Wie zich vandaag man voelt, kan zich op een later moment misschien eerder vrouw voelen. Sommige mensen voelen zich zowel man als vrouw, andere dan weer geen van beide, of variëren naargelang het thema, de aspecten. "De enige die dat met zekerheid kan zeggen, is de persoon zelf", zegt men maar de vraag blijft: wat betekent het zich vrouw te voelen, zich man te voelen op het continuüm tussen het biologische man-vrouw zijn, ultiem bepaald door testosteron?

Moeder- en vaderdag 'afschaffen' sluit hierbij aan. Wat betekent moeder-zijn, vader-zijn in het ouderschap van man en vrouw, man en man, vrouw en vrouw of gemeenschap die de verantwoordelijkheid wil en kan opnemen voor de opvoeding van een kind? Al dan niet van eigen biologische makelij binnen een nationale maatschappij met bepaalde waarden en tradities.

Over een schooldirectie die zich vragen stelt, kan ik nu, eertijds als ouder van kinderen die Freinetonderwijs genoten, alleen maar blij zijn en dit aanmoedigen. Als ouder zou ik er bij betrokken willen worden en beslissingen hieromtrent vroeger gecommuniceerd zien dan drie dagen voor de traditionele moederdag.

Als grootvader vertel ik over een man met de naam Van Kuyck die vond dat moeders aan de haard moesten blijven maar een extra bloemetje, een gelegenheidsversje of schilderijtje verdienden voor hun harde labeur in het huishouden en de opvoeding van de kinderen. Hij vond de hemelvaart van moeder Maria een symbolische dag om het begin van een traditie te installeren in 1913. "Maar opa", merken ze op, "mijn papa is de thuisman, zegt mijn mama". "En mijn mama en papa werken alle twee niet thuis en er komt poetshulp met een drone en moeder Maria wie is dat?" "En mijn juffrouw zegt dat jij bij de geboorte van haar kindje was en dat thuisbevalling vroeger een traditie was en dat mannen nu ook kindjes kunnen maken, of was het kopen?" "Neen, zwanger worden bedoelt ze, zoals die foto op facebook, van die homo met een baard die een kindje baart".