"Artsen screenen slechts een van vele aanbevelingen om welzijn te ondersteunen"

13/09/16 om 13:54 - Bijgewerkt op 10/10/16 om 15:38

Domus Medica komt met een voorstel van verplichte screenings van huisartsen nadat eind vorige week opnieuw een huisarts uit het leven stapte. Dat berichtte Het Nieuwsblad gisteren. Bij de huisartsenvereniging nuanceren ze echter dat dit slechts een van vele aanbevelingen is uit een recente suïcidepreventiestudie, maar dat "verder onderzoek nog moet uitwijzen of dit in de praktijk nodig en haalbaar is".

"Artsen screenen slechts een van vele aanbevelingen om welzijn te ondersteunen"

© © VOISIN/PHANIE

Maandag schreef Het Nieuwsblad op haar website dat Domus Medica een voorstel lanceert om de medische en psychische opvolging van huisartsen verplicht te maken, zoals dat al bij piloten het geval is. Het artikel verschijnt enkele dagen na de zelfdoding van huisarts Bernard Boone, die samen met zijn zus in een groepspraktijk werkte in Waarschoot (Meetjesland).

"De overgrote meerderheid van de artsen zal dit initiatief betuttelend vinden", zegt prof. huisartsgeneeskunde Dirk Avonts (VUB) op Radio 1. "Maar laat dit nu net een van de weinige dingen zijn die je wel moet verplichten. Artsen hebben een maatschappelijk relevant beroep, de maatschappij betaalt hen ook. Uit onderzoek blijkt bovendien dat artsen niet snel geneigd zijn om zelf hulp te zoeken." Door het verplicht karakter van de screening, komt ze ook niet discriminerend of beschuldigend over zegt Avonts nog.

"Het gaat om een van de meer dan 20 aanbevelingen die Domus Medica formuleerde in haar recente rapport over suïcidepreventie bij huisartsen", kadert Stijn Vanholle (projectcoördinator kennisdomeinen) het voorstel dat ondertussen veelvuldig door nieuwsmedia werd opgepikt. Stijn Vanholle: "Uit de studie, die vier jaar in beslag nam, blijkt wel dat 59% van de bevraagden zelfscreening een goede methode vindt ter preventie van geestelijke gezondheidsproblemen bij artsen. Slechts de helft (49,2%) was echter voorstander van een regelmatig arbeidsgeneeskundig onderzoek. Daarom laat de aanbeveling in kwestie ook de deur open naar vrijwillige dan wel verplichte screening."

Een ding is zeker voegt Stijn Vanholle nog toe , "daarover moet nog meer onderzoek gebeuren." Wel gelooft de huisartsenvereniging rotsvast in screening als methode. "Hoe vroeger problemen opgepikt worden, hoe sneller we ze kunnen aanpakken."

De huisartsenvereniging betreurt dat slechts één mogelijke maatregel uit het rapport werd gepikt. "Naast deze aanbeveling stellen we verschillende andere acties voor om het emotioneel welzijn van artsen te ondersteunen. "Het is een totaalpakket", aldus Stijn Vanholle.

Controleartsen

Bvas-voorzitter Marc Moens reageert verrast op de berichtgeving rond het voorstel van de verplichte screenings. Hij verwijst naar het project van de Nationale Commissie Artsen-Ziekenfondsen uit 2013 om burn-out bij artsen aan te pakken. Toen Bvas en Kartel in 2014 probeerden samen een organisatie daarvoor op touw te wetten, stapte AADM (Domus Medica) uit het project, herinnert hij zich.

Marc Moens rekent ook snel uit dat om jaarlijks 42.000 artsen te zien - als je rekent dat een consultatie een uur duurt - je 25 FTE-controleartsen nodig hebt, die niet anders doen. "Burn-out verzekerd", luidt zijn commentaar op het werk van die artsen.

Eigen huisarts

Het Syndicaat van Vlaamse Huisartsen stelt zich op zijn beurt de vraag of er in het geval van verplichte screenings een vervangingsinkomen komt voor huisartsen die afgekeurd worden. Eerder dan zo'n opgelegd screeningsprogramma, pleit het SVH voor meer burn-outpreventie. Zo zou iedere huisarts een eigen huisarts moeten hebben, aldus het Syndicaat.

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block werkt intussen tijd aan een nationaal noodnummer waar artsen met psychische problemen terecht zouden kunnen.

Niet meer zelfdodingen bij artsen in Vlaanderen

Uit het Domus Medica-rapport 'Suïcidepreventie bij huisartsen' blijkt dat 44 Vlaamse artsen tussen 2004 en 2012 overleden door zelfdoding, waaronder 34 personen nog actief waren als arts op het ogenblik van overlijden. In de periode 2004-2011 stierven jaarlijks gemiddeld 5,1 Vlaamse artsen, 3,9 mannen en 1,3 vrouwen.

"Uit internationale studies is gebleken dat artsen een verhoogd risico lopen om te sterven

door zelfdoding", schrijft auteur van het rapport Hanne Claessens. "Een onderzoek bij Noorse artsen tussen 1960 en 2000 toont aan dat artsen een lagere mortaliteit hebben dan de algemene bevolking voor alle doodsoorzaken, behalve wat betreft zelfdoding." Met een gemiddelde jaarlijkse suïciderate van 24,5 zelfdodigen per 100.000 actieve artsen per jaar, benaderen artsen echter de gemiddelde jaarlijkse suïciderate bij Vlaamse 25-65-jarigen in de periode 2004-2008.